Regelmatig onderhoud plegen
Afgelopen zomer woedde er vlak bij mijn woonplaats een enorme bosbrand die dagenlang duurde. Het haalde de landelijke en zelfs de wereldpers en vroeg de inzet van vele honderden brandweerlieden uit binnen- en buitenland. Ongeveer 100 hectare bos en natuurgebied ging in vlammen op.
In het verleden werd veel aandacht besteed aan goed bosbeheer, met brandgangen en gevarieerde beplanting. Die aandacht is met de tijd naar de achtergrond geraakt. Doordat er weinig of geen structureel onderhoud is gepleegd, bestaat het gebied niet meer uit kleinere percelen, maar uit één groot, gesloten bos. Het gevolg was een bosbrand die moeilijk te blussen was en een enorme aanslag deed op mens en dier. Ik vermoed dat periodiek onderhoud, gevarieerde begroeiing, compartimentering en het nemen van verantwoordelijkheid door iedereen de kans op zo’n grote brand kleiner hadden gemaakt, of de brand beter beheersbaar.
Wat heeft dit nu met de wereld van daken en bouw te maken, hoor ik u al zeggen. Ik zie daar de afgelopen decennia een vergelijkbare beweging. Organisaties die op ervaring gebaseerd waren, zoals Fundeon, het Scholingsfonds voor de Bouw, de Stichting Arbouw, het HBA en het BGA, verdwenen. Daar kwam bij dat er te weinig wil en te weinig middelen waren om die structuur te vervangen. Het resultaat is een ondoorzichtig en weinig gestructureerd landschap. De opkomst van meer gespecialiseerde, kleinere beroepen zorgde er bovendien voor dat de gezamenlijke belangen van die groepen weinig aandacht kregen.
Onder invloed van individualisering en het opheffen van die dragende organisaties is er veel in verval geraakt. Het begon al met het vervallen van de eis om een vakdiploma en een middenstandsdiploma te halen, waarmee je zowel je vak als ondernemers-vaardigheden leerde. Daarna kwam de vrije vestiging, zonder eisen aan ondernemerschap en vakmanschap. De opkomst van de zzp’er heeft het collectief opnemen van behoeften, wensen en verantwoordelijkheden ook niet makkelijker gemaakt.
Gelukkig zie ik de laatste jaren een kentering. Thema’s die in het verleden hun bestaansrecht hebben bewezen, worden opnieuw opgepakt. Organisaties als de Stichting Volandis, de Bedrijfstakeigen Regeling Bouw, leermiddelenbedrijf Concreet, de Stichting JIJ Bouw & Infra, Leer Loop Baan Paden Bouw en SFHD-OOHD geven daar samen met een aantal andere partijen weer invulling aan. Ook per branche of vakgroep worden, meestal kleinere, initiatieven genomen: aandacht van de branchevereniging voor de leden, promotie van het imago van het vak, bevordering van de instroom, behoud van vakmensen en meer vakkennis.
Waar zit dan nog de winst, of het voordeel of onderscheidend vermogen, hoor ik u vragen. Dat is heel simpel: samenwerken. Zeker op thema’s die voor iedereen van belang zijn, en dat zijn er nogal wat. Van elkaar leren, kennis delen, elkaar iets gunnen, over de schaduw heen stappen en budgetten stapelen. Nu bedrijven worden overgenomen door een nieuwe generatie of door private-equitypartijen, ontstaan er volop mogelijkheden om dit gezamenlijk op te pakken. Werk het uit in een meerjarenplan, deel het met elkaar en ga aan de slag.
De branche Hellende Daken is in het verleden vaak kartrekker en voorloper geweest bij het zien van kansen voor de achterban, en deelde die altijd met andere gelijkgestemde branches. Dat gebeurt nu weer, met het project Hellende Daken 2030, dat begin 2026 is gestart en onderdeel is van het grotere project Gespecialiseerde Beroepen 2030. Onder het motto “alleen ga je sneller, samen kom je verder (en ben je sterker)” hebben branchevereniging GNL en de Aannemers Federatie Nederland (AFNL) de handschoen al opgepakt. Dit maakt het werken in de gespecialiseerde beroepen, waaronder de dakdekker hellende daken, tot een uitdaging. Het is ook een beroep waarmee je trots kunt laten zien wat je als vakman presteert.
Een mooi moment om daarover met elkaar te spreken is de beurs Daken & Zaken op 11 november. De branche Hellende Daken staat daar in een speciaal gereserveerde hal, met een gezamenlijke stand van Gebouwschil Nederland, Gaan in de Bouw en de cao Hellende Daken. Kom langs om met ons te praten over wat ons bindt en hoe we elkaar kunnen ondersteunen en versterken. Zo kunnen we samen voorkomen dat er een grote bosbrand ontstaat.
Ik zie u graag in hal 1, stand 16 en 17. Piet Jacobs Voorzitter Gaan in de Bouw