Paul Heerkens: ”verder kijken dan het dak”
Internationale ambities en oog voor de mogelijkheden van het dak kenmerken de loopbaan van Paul Heerkens. Bij zijn afscheid als directeur van Zoontjens laat hij een bedrijf achter dat met complete dakoplossingen betrokken was bij toonaangevende Europese projecten. Zijn bijdrage ligt in de relaties die hij opbouwde, de ruimte die hij aan mensen gaf en zijn vroege overtuiging dat daken een volwaardig onderdeel van de stad kunnen zijn.
Waarom zou je betonproducten naar Zuid-Frankrijk vervoeren, terwijl onderweg voldoende betonfabrieken staan? Die vraag kreeg Paul Heerkens toen hij Zoontjens internationaal wilde uitbouwen. Zijn antwoord tekent zijn ondernemerschap: “Wij leveren geen beton of alleen betontegels, maar complete systemen, inclusief de uitvoering.” Daarmee verschoof het accent van afzonderlijke producten naar complete dakoplossingen. De waarde zat in de kennis en organisatie waarmee Zoontjens een ontwerp kon realiseren: van het eerste overleg tot aanleg en onderhoud. Die benadering hielp het bedrijf een positie te verwerven bij internationale opdrachtgevers en architecten.
TERUG MET EEN AMBITIE
Heerkens begon in 1986 bij het familiebedrijf van de vijf broers Zoontjens. Hij werkte op de binnendienst, maakte kennis met de logistiek en ging vervolgens de buitendienst in, met ook België als werkgebied. “Het was een klein familiebedrijf waar veel kon. Ik heb er ontzettend veel geleerd.” Na een uitstap van tien jaar, waarin hij voor een Franse isolatieproducent een marktorganisatie opbouwde, keerde hij terug. Ko Zoontjens had hem in de tussenliggende jaren geregeld gevraagd wanneer hij weer terug zou komen. Rond de overname van Zoontjens door CRH, zag Heerkens nieuwe mogelijkheden, vooral om het bedrijf internationaal verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd lag er een andere opdracht: de vertrouwde bedrijfscultuur bewaren. Want dat is een kwaliteit waarmee het bedrijf zijn reputatie mede had opgebouwd.
VERTROUWEN OPENT DEUREN
Zijn inzet op het opbouwen van netwerken en langdurige relaties droeg bij aan opdrachten voor diverse musea zoals het MAS in Antwerpen, Musée des Confluences in Lyon, Fondation Louis Vuitton in Parijs en LUMA in Arles. Ook projecten bij luchthavens in Parijs, Heathrow en Frankfurt en parkeerdaken bij grote Europese shoppingcentra behoren tot de internationale referenties. Een belangrijke stap was Odysseum in Montpellier, destijds het eerste grote openluchtshoppingcentrum van Frankrijk. Dat project werd een referentie die hielp om vervolgopdrachten te verwerven, waaronder Fondation Louis Vuitton. Internationaal ondernemen vraagt aandacht voor verschillen. Cultuur, communicatie en besluitvorming hebben in ieder land hun eigen karakter. Heerkens investeerde in het leren kennen van mensen en het opbouwen van vertrouwen. Een geslaagd project geeft een opdrachtgever reden om bij een volgende uitdaging opnieuw contact te zoeken. Die gedachte klinkt ook door in zijn omgang met architecten. “Als een architect vraagt of we iets kunnen, moet je beginnen met ja te zeggen. Dan gaan wij zoeken naar een oplossing.” Ook wanneer daarvoor een materiaal van een andere fabrikant nodig is. De ontwerpvraag vormt het vertrekpunt.
BIJZONDERE PROJECTEN, BIJZONDERE EISEN
Fondation Louis Vuitton blijft voor Heerkens een persoonlijk hoogtepunt. Bij het gebouw van Frank Gehry moest de natuurstenen verharding geschikt zijn voor zware onderhoudsvoertuigen. Zoontjens ontwikkelde daarvoor een specifieke constructie. Later volgde opnieuw een project bij een ontwerp van Gehry: LUMA in Arles. Zulke opdrachten vragen technische inventiviteit én een organisatie die de uitvoering aankan. Bij grote winkelcentra in drukke binnensteden zijn leveringstijden, beperkte toegang en plaatselijke voorschriften bepalend. De logistieke opgave hoort voor Heerkens volledig bij de dienstverlening. Vaste uitvoeringspartners zijn daarin belangrijk. Met een Duitse onderaannemer werkt Zoontjens bijvoorbeeld al ongeveer 25 jaar samen. De kennis die partijen gezamenlijk opbouwen, helpt om steeds weer complexe projecten aan te kunnen.
EEN VISIE WAARVOOR DE MARKT MOEST RIJPEN
Ook bij multifunctioneel dakgebruik keek Heerkens vroeg vooruit. Eind 2009 beschreef hij in een proefschrift hoe verstedelijking en klimaatverandering de betekenis van daken zouden veranderen. Ruimtegebrek en de opvang van hevige regenval vroegen om een andere benadering van de beschikbare vierkante meters op het dak. Met Cityroofs gaf hij die visie vorm in een concept dat verschillende dakfuncties samenbracht. Ook in Engeland werd het opgezet. De markt was er echter nog niet klaar voor. Onder invloed van de financiële crisis richtte Zoontjens zich sterker op de kernactiviteiten. Zijn ideeën bleven overeind. “Ik heb presentaties liggen van jaren geleden die ik nu kan laten zien en die hartstikke up-to-date zijn.” De ontwikkeling die hij voorzag, is inmiddelszichtbaar: daken combineren groen, waterberging en energieopwekking met ruimte voor mensen. Heerkens vindt dat gebruiksdaken daarin een volwaardige plaats verdienen. Ontmoeting, sport, horeca en recreatie kunnen de verblijfskwaliteit in dichtbebouwde steden verbeteren. Groen krijgt extra betekenis wanneer mensen er ook kunnen komen en ervan genieten. Heerkens pleit daarmee voor het slimmer benutten van het enorme dakoppervlak dat in steden beschikbaar is.
RUIMTE VOOR MENSEN
Tot zijn laatste werkdag introduceert Heerkens zijn opvolger bij buitenlandse partners. Daarna komt er meer tijd om met zijn vrouw op pad te gaan. Het afscheid brengt gemengde gevoelens mee; zijn enthousiasme voor de markt is onverminderd groot. Ook na zijn afscheid zal hij de dakenbranche met belangstelling blijven volgen. Aandacht voor mensen kenmerkt zijn leiderschap. Medewerkers die al tientallen jaren bij Zoontjens werken, noemt hij de bewakers van de bedrijfscultuur. Zij kennen de klanten en krijgen vrijheid om relaties te onderhouden. Zo bleef veel van het familiegevoel behouden binnen een groot concern. Op de vraag waarop hij vooral trots is antwoordt hij: “Op Zoontjens, en daarmee bedoel ik het team.” Want ook na alle internationale projecten blijft dat voor hem de basis: “Als mensen met plezier naar hun werk komen, krijg je veel betere resultaten.”