Roofs 2026-08-65 De vakman voorop: wie verantwoordelijk is, moet ook iets te zeggen hebben!
De vakman voorop: wie verantwoordelijk is, moet ook iets te zeggen hebben!
Column Harry Tweehuysen
Een uitvoerder kan een prachtige planning maken. De materialen zijn op tijd besteld, de kraan staat klaar en de mannen kunnen aan de slag. Alles loopt op rolletjes. Tenminste, op papier. Want eenmaal op het dak blijkt dat de situatie toch net even anders is dan gedacht. De wind trekt aan, de ondergrond valt tegen en de vakman ziet dat er iets niet klopt. Wat doe je dan? Gewoon doorwerken omdat de planning dat vraagt? Of even pas op de plaats maken en kijken hoe het beter kan?
Een goede vakman weet wanneer hij zijn handen uit de mouwen moet steken. Maar hij weet ook wanneer hij die handen beter even in zijn zakken kan houden. Niet omdat hij geen zin heeft, maar omdat veilig werken soms vraagt om een andere aanpak. En daar begint goed leidinggeven. Verantwoordelijk? Dan ook bevoegd!
In de bouw heeft iedereen zijn eigen taak. De werkvoorbereider zorgt dat de spullen op tijd komen, de uitvoerder houdt de planning in de gaten en de voorman stuurt de ploeg aan. De vakman zorgt ervoor dat het werk goed wordt uitgevoerd. Mooi geregeld, zou je zeggen. Maar wie mag er beslissen als de praktijk anders loopt dan de planning?
Stel dat een dakdekker ziet dat de randbeveiliging niet in orde is. Hij meldt het bij zijn voorman. Die begrijpt het probleem, maar kijkt ook even op zijn horloge. De opdrachtgever verwacht immers dat het dak vandaag klaar is. Dan komt het erop aan. Krijgt de dakdekker de ruimte om het werk te onderbreken en een oplossing te zoeken? Of krijgt hij te horen dat het allemaal wel meevalt en dat ze geen tijd hebben voor gedoe?
Wie iemand verantwoordelijk maakt voor het werk, moet hem ook de bevoegdheid geven om dat werk goed en veilig uit te voeren. Een vakman kan moeilijk verantwoordelijk worden gehouden voor iets waarover hij niets te zeggen heeft. Hij moet kunnen aangeven dat materialen niet geschikt zijn, dat een werkwijze niet deugt of dat de omstandigheden zijn veranderd. En als er direct gevaar dreigt, moet het werk worden onderbroken. Dat is geen lastig gedrag. Dat is vakmanschap! De planning heeft geen veiligheidsschoenen aan. Natuurlijk moet er geld worden verdiend. Een bouwbedrijf is geen hobbyclub en een opdrachtgever betaalt niet voor een dak dat maar half af is. De planning moet kloppen en de kosten moeten binnen de perken blijven. Maar een planning heeft geen veiligheidsschoenen aan. Een begroting kan niet beoordelen of een dak glad is en een werkbon ziet niet dat de wind inmiddels flink is aangetrokken.
Dat merkt de vakman. Hij staat met zijn voeten op het dak en ziet wat er werkelijk gebeurt. Zijn ervaring kan het verschil maken tussen een klus die soepel verloopt en een klus die onnodig gevaarlijk wordt. Daarom is het slim om vakmensen al bij de voorbereiding te betrekken. Zij weten vaak precies waar het werk lastig wordt, welk gereedschap nodig is en welke maatregelen in de praktijk goed werken. Dat scheelt niet alleen ergernis, maar kan ook fouten, vertraging en extra kosten voorkomen.
Een plan wordt er echt niet slechter van als iemand van de werkvloer er nog eens kritisch naar kijkt. Integendeel! Soms is een goede opmerking van een ervaren dakdekker meer waard dan een heel overleg aan de vergadertafel. Een goed plan begint met luisteren Het mooie is dat je als leidinggevende helemaal niet alles zelf hoeft te bedenken. Je hebt vakmensen in dienst die dagelijks laten zien wat ze kunnen. Maak daar gebruik van! Vraag bij de voorbereiding wat ze nodig hebben en waar ze problemen verwachten. En neem hun opmerkingen serieus, ook als dat betekent dat je de planning moet aanpassen. Dat kost misschien vooraf wat extra tijd, maar kan je tijdens het werk een hoop gedoe besparen. Bovendien geef je mensen het gevoel dat hun kennis ertoe doet. En dat werkt vaak een stuk beter dan achteraf vertellen wat ze allemaal verkeerd hebben gedaan. Een vakman wil niet alleen horen wat hij moet doen. Hij wil ook de ruimte krijgen om zijn vak goed uit te oefenen. En daar ligt een mooie opdracht voor de leidinggevende: zorg niet alleen dat het werk geregeld is, maar ook dat de mensen die het moeten uitvoeren hun verantwoordelijkheid kunnen waarmaken.