Het personeel neem je ook over
Bij een overname veranderen niet alleen de eigendomsverhoudingen. Ook de medewerkers krijgen een nieuwe toekomst, met kansen, maar vaak ook onzekerheden. De installatiebranche heeft al een flinke golf van bedrijfsovernames achter de rug. Wat kunnen dakdekkersbedrijven daarvan leren?
De Nederlandse installatiebranche is de dakenbranche enkele jaren vooruit, als het om bedrijfsovernames gaat. Volgens overnameadviseur Aeternus vonden er in 2024 en 2025 maar liefst 132 overnames plaats. Installatiebedrijven sluiten zich aan bij grotere groepen, die daarmee hun regionale dekking, specialistische kennis en personeelsbestand uitbreiden. Vooral dat laatste is interessant. In een branche waar technisch personeel schaars is, koop je met een bedrijf ook een ploeg ervaren vakmensen. Maar blijven die mensen ook?
CONTINUÏTEIT VOOR MEDEWERKERS
Techniek Nederland onderzocht in april 2026 hoe ondernemers tegenover bedrijfsoverdracht staan. Van de 291 ondervraagden had 78 procent al nagedacht over verkoop, opvolging, bedrijfsbeëindiging of groei door overname. Voor de helft speelt dit binnen vijf jaar. Opmerkelijk is wat ondernemers het belangrijkst vinden bij een overdracht. Niet de verkoopprijs, maar de continuïteit voor hun medewerkers staat bovenaan. Daarna volgen de prijs en de continuïteit voor klanten. Ook behoud van de bedrijfscultuur weegt zwaar. Dat is begrijpelijk. In veel installatiebedrijven werken mensen al tientallen jaren samen. Ze kennen de eigenaar persoonlijk, hebben vaste gewoonten en voelen zich verantwoordelijk voor het bedrijf. Een nieuwe eigenaar kan die vertrouwde verhoudingen behoorlijk verstoren.
DE KRACHT VAN ZELFSTANDIGHEID
Een interessante aanpak is die van de VDK Groep, een van de snelst groeiende installatieconcerns van Nederland. De groep bestaat inmiddels uit meer dan 150 bedrijven met ruim 7.000 medewerkers. Toch wil VDK nadrukkelijk geen traditioneel, centraal aangestuurd concern zijn. Oprichter Frans van der Kolk formuleerde het uitgangspunt als volgt: “Zelfstandig zijn bedrijven sterk, samen zijn ze sterker.” Overgenomen ondernemingen behouden zoveel mogelijk hun eigen identiteit en ondernemerschap. Vanuit de groep krijgen ze ondersteuning bij onder meer personeelszaken, financiën en communicatie. Volgens VDK moet deze aanpak ervoor zorgen dat medewerkers hun vertrouwde werkomgeving behouden en tegelijkertijd profiteren van de mogelijkheden van een grotere organisatie. Of dat in de praktijk overal lukt, hangt mede af van de ruimte die de afzonderlijke bedrijven daadwerkelijk krijgen. Volgens VDK speelt goed leiderschap daarbij een doorslaggevende rol. Gebrekkige communicatie en onvoldoende ontwikkelingsmogelijkheden kunnen ertoe leiden dat vakmensen vertrekken. Een grotere organisatie kan juist meer mogelijkheden bieden voor opleidingen, doorgroei en specialisatie.
NIET ALLES TEGELIJK VERANDEREN
Een nieuwe eigenaar brengt vaak andere werkprocessen, administratieve systemen en rapportageverplichtingen mee. Dat kan efficiënt zijn, maar medewerkers ervaren het niet altijd als verbetering. Techniek Nederland waarschuwt daarom voor opvolgers die te snel veranderingen doorvoeren zonder de bestaande bedrijfscultuur te begrijpen. Daarmee kan waardevolle kennis en betrokkenheid verloren gaan. In de handleiding voor bedrijfsverkoop adviseert de brancheorganisatie om medewerkers actief bij de integratie te betrekken. Laat hen meedenken over het beleid en geef duidelijkheid over de plannen. Accepteer bovendien dat het samenbrengen van verschillende bedrijfsculturen tijd kost. Ook de Sociaal-Economische Raad (SER) benadrukt het belang van tijdige betrokkenheid van werknemers bij fusies en overnames. Volgens de SER Fusiegedragsregels moeten de betrokken vakbonden, wanneer deze regels van toepassing zijn, al tijdens de onderhandelingen worden geïnformeerd. Zo kunnen zij nog invloed uitoefenen op de gevolgen voor het personeel. Ook de ondernemingsraad heeft een belangrijke adviesrol. De regels gelden niet automatisch voor ieder klein dakdekkersbedrijf, maar het uitgangspunt is breder toepasbaar: informeer medewerkers niet pas wanneer alles al is besloten en geef ze de gelegenheid om zorgen en wensen kenbaar te maken. Volgens Robin Geerts van Bol Adviseurs moet een nieuwe directeur het vertrouwen van medewerkers verdienen. Dat begint niet achter een bureau. Hij adviseert opvolgers om daadwerkelijk mee te werken in het bedrijf, verschillende afdelingen te leren kennen en zich open te stellen voor de kennis van medewerkers. Voor een overgenomen dakdekkersbedrijf betekent dat bijvoorbeeld dat een nieuwe directeur ook eens met de ploeg het dak op gaat. Niet om uit te leggen hoe het voortaan moet, maar om te begrijpen waarom medewerkers hun werk doen zoals ze het doen. Een ploeg die al jaren samenwerkt, heeft vaak een eigen manier van organiseren, communiceren en problemen oplossen. Die informele samenwerking laat zich moeilijk vastleggen in een organogram.
DE EMOTIONELE KANT
In de podcast Groeiversnellers van Techniek Nederland bespreken organisatieadviseur Stefan van Maasakkers en Erik en Gino Beijlenveldt van glasvezelspecialist Optical Connect de overdracht van vader op zoon in het familiebedrijf. Daarbij blijkt hoe belangrijk de persoonlijke kant is. Wat wil de vertrekkende ondernemer zelf? Welke rol blijft hij vervullen? En hoeveel ruimte krijgt zijn opvolger werkelijk om beslissingen te nemen? Bij Optical Connect verliep de overdracht geleidelijk. Vader Erik droeg verantwoordelijkheden over aan zijn zonen, maar bleef met zijn ervaring betrokken bij het bedrijf. Dat vraagt om wederzijds vertrouwen én de bereidheid om los te laten. Bij een verkoop aan een externe partij kan de overgang ingrijpender zijn, omdat niet alleen de leiding, maar ook de zeggenschap en de commerciële doelstellingen veranderen. Van Maasakkers vertelt over zijn ervaring bij de fusie van zijn bedrijf met BOL adviseurs: “We hadden vooropgesteld: onze klanten en ons personeel op een goede manier laten landen. De overname is geslaagd als onze mensen er na twee jaar nog zijn. Als ze er niet meer zijn, dan hebben we het niet goed gedaan.” Een roadmap met 8 punten omschreef helder wat er in de twee jaar veranderde. Eerst in hetzelfde pand, over een half jaar naar een nieuw pand. Nu nog dezelfde software, na zoveel maanden gaan we over. Arbeidsvoorwaarden evenzo. Daarmee weet iedereen waar die aan toe is.” Heel belangrijk is dat in de overgang ook de feestjes werden meegenomen. “Heel belangrijk om aandacht te hebben voor het leuke en het harde.” De ervaringen in de installatiebranche maken duidelijk dat een succesvolle overname meer vraagt dan een goede financiële overeenkomst. Medewerkers willen weten waar ze aan toe zijn, of hun arbeidsomstandigheden veranderen en of hun vakmanschap gewaardeerd blijft. Want wie een bedrijf koopt vanwege de ervaren dakdekkers, moet vooral voorkomen dat juist die mensen na de overname vertrekken.
BRONNEN:
Techniek Nederland
VDK Groep
BOL adviseurs
SER