“Bij een bedrijfsovername draait het om de klik”
Tekst: Nolanda Klunder
In deze rubriek laat Roofs personen van binnen en buiten de dakenbranche aan het woord. De insteek is om de visie en de persoon achter die visie voor het voetlicht te brengen.
Als eigenaar van een adviesbureau is Richard olde Hartman als geen ander op de hoogte van wat er allemaal komt kijken bij een bedrijfsovername. Zijn kennis en inzichten deelt hij sinds een half jaar in columns voor Roofs. Wie is de persoon achter die columns?
SINDS 26 JAAR
Richard olde Hartman werkt al vanaf het begin mee in het adviesbureau dat zijn vader Ben in 2000 oprichtte: Olde Hartman Advies BV, gespecialiseerd in bedrijfsovernames en fusies binnen de bouwsector. “Ik begon dat jaar met de studie Bedrijfskunde in Rotterdam. Op mijn vrije dag hielp ik mee in de zaak, om mijn vader te steunen, zelf daarvan te leren en vlieguren in het vak te maken. Mijn opleiding was vooral theoretisch, dus het was voor mij heel waardevol om meteen midden in de praktijk te staan. Het was daarbij niet mijn intentie om te blijven, want mijn studie was meer gericht op de grote internationale adviesbureaus. Maar gaandeweg ontdekte ik dat de sfeer bij die grote bureaus minder bij me paste dan de bouw. De mensen in de bouw zijn prettig no-nonsense, met een hands-on mentaliteit en een directe manier van communiceren. Dat ligt me. Ik vond het werken hier leuk, pakte steeds meer op en inmiddels werken we al 26 jaar samen.”
OP ZOEK NAAR DE KLIK
“Bij een overname ga je door bepaalde fases”, legt hij uit. “We beginnen met een grove analyse of een waardering, en we onderzoeken wat de ondernemer wil bereiken. Wat past hierbij, voor wie zou dit geschikt zijn, wat zijn de mitsen en maren? Het komt ook voor dat een ondernemer zegt: die mitsen en maren, daar ga ik eerst nog aan werken zodat de verkoop soepeler zal gaan. Vervolgens benaderen wij mogelijke partijen. Omdat wij zo diepgeworteld zijn in de sector, kunnen we vraag en antwoord goed matchen. Soms is het niet makkelijk, en dat maakt ons beroep natuurlijk ook zo mooi en uitdagend. Je zoekt door tot je een klik vindt. Dat betekent dat de partijen eerst met elkaar koffie gaan drinken zonder al te veel informatie meteen te delen. Is die klik er, dan wordt er verdere informatie verschaft over leeftijdsopbouw van het personeel, ziekteverzuim, opdrachtgevers, werkgebied, financiën, om dan met elkaar van waarde naar prijs te komen. Soms past het als een hand in een handschoen, soms zijn er haken en ogen en moet je met elkaar kijken of die samen te overwinnen zijn. Het lijkt op een datingproces: je gaat eerst eens koffie drinken, je gaat niet meteen naar het gemeentehuis om de trouwakte te tekenen.”
VAKER BEDRIJVEN DAN PERSONEN
De afgelopen kwart eeuw trad er een belangrijke verandering op, vertelt Olde Hartman. “Kort na de millenniumwisseling ging ongeveer de helft van de bedrijven bij een overname naar een ‘goede vent’: iemand die in de branche in loondienst werkte en nu een eigen bedrijf wilde. Tegenwoordig is bij nog maar vijf of tien procent van de overnames een privépersoon betrokken, in de overgrote meerderheid van de gevallen wordt een bedrijf nu overgenomen door een ander bedrijf. Dat heeft onder meer te maken met betaalbaarheid, doordat de algemene kosten voor bijvoorbeeld huisvesting en elektrificatie van het wagenpark gestegen zijn. Daarnaast zijn de eisen voor ondernemingen complexer geworden door veranderende wet- en regelgeving. Je hebt daardoor nu volume nodig voor je bedrijfsvoering, en dat leidt tot clustering.”
WEES OP TIJD
Een misverstand dat Olde Hartman vaak tegenkomt, is dat mensen denken dat hun bedrijf niet verkoopbaar is. “Ze zijn van plan gewoon te stoppen als de tijd rijp is. Maar ga eerst eens een gesprek aan met een adviseur en onderzoek de mogelijkheden. Er kan meer dan je denkt.” Voor een goede overdracht is het belangrijk dat je daarmee niet te lang wacht, benadrukt hij. “Plan vooruit. Met name de oudere generatie werkt vaak door tot een jaar of 65, maar soms investeert men de laatste jaren niet meer in het bedrijf. Wij noemen dat gekscherend ‘Tatjana-bedrijven’: bedrijven waar een kalender van pin-up Tatjana Simic uit de jaren ’90 nog aan de muur hangt. Het bedrijfspand is inmiddels te groot voor het teruggelopen personeelsbestand, er ligt steigermateriaal dat in geen verhouding staat tot de hoeveelheid opdrachten die ze nog aannemen: dan wordt het lastig om het bedrijf nog goed te verkopen. Realiseer je daarbij dat een overdracht één tot twee jaar kan duren. Neem dus niet pas actie als je al wilt stoppen. Een bedrijfsovername gaat het beste als je na de verkoop nog een tijdje kan blijven meewerken om de overdracht te versoepelen.” Bij de jongere generatie gaat het anders, ziet Olde Hartman. “We zien steeds vaker mensen die willen verkopen als ze tussen de 45 en de 50 zijn. Dan hebben ze zo’n twintig jaar een eigen zaak gehad en besluiten ze dat ze niet langer zes, zeven dagen per week willen werken. Voor het laatste stuk van hun loopbaan willen ze dan weer ergens in loondienst, zodat ze meer balans met hun privéleven vinden.”
ROEPING
Olde Hartman Advies heeft inmiddels circa 650 bedrijfsovernames begeleid. “Dat varieerde van kleine bedrijven, waarbij we letterlijk met elkaar aan de keukentafel zaten, tot en met grote ondernemingen die onderdeel werden van landelijke organisaties. Maar groot of klein, overal kom je dezelfde ‘doe maar normaal dan doe je al gek genoeg’-mentaliteit tegen. De bouw is een roeping: iedereen wil mooi werk leveren, iedereen is trots op zijn vak. Dat DNA is bij alle bedrijven hetzelfde. De liefde voor het vak is overal de gemeenschappelijke factor.”
RICHARD OLDE HARTMAN IN ZEVEN VRAGEN
Wat heb je zelf voor dak?
Wij hebben een rieten kap met koperen dakkapellen. Dat hebben we zelf ontworpen en laten maken, ter vervanging van het oorspronkelijke dak met kunstleien van asbesthoudend eterniet.
Met wie woon je?
Met mijn vrouw Mariëlle en onze dochter Amber van acht.
Wat doe je als je niet werkt?
Ik doe drie keer per week aan waterpolo en maak graag uitstapjes met het gezin. We reizen graag om de wereld te zien.
Wat is je favoriete stad?
Onze stad Amersfoort. Het is een sociale stad met veel faciliteiten en prettige mensen, zonder de problemen van de grote steden.
Wat is je favoriete gebouw of architect?
We stonden bovenop de Burj Khalifa in de Verenigde Arabische Emiraten: adembenemend dat mensen zoiets kunnen bouwen. Ook indrukwekkend: de manier waarop het zonlicht door de ramen schijnt in de Sagrada Familia.
Wat is voor jou het ultieme dak?
We vinden ons eigen dak van riet en koper prachtig. Die twee natuurlijke materialen combineren heel mooi.
Waar ben je in je werk het meest trots op?
Op hoe we, dankzij ons diepgewortelde netwerk, telkens weer een goede partij vinden, ook bij bedrijven die op het eerste gezicht lastig over te dragen zijn. Het is heel leuk om dan een jaar later nog eens langs te gaan en te zien dat iedereen content is. Want een overname begint pas echt als wij klaar zijn.