Isoleren met hennep
Voorlopig voeren de traditionele isolatiematerialen de boventoon in de isolatiemarkt. Dat komt omdat de prijzen van biobased isolatiemateriaal doorgaans duurder uitvallen. Maar gezien de vele voordelen neemt biobased isolatie hand over hand toe. En als er straks in projecten met CO2 wordt gerekend, dan is de keuze voor biobased zelfs een logische. In dit nummer van Roofs kijken we naar de voor- en nadelen van hennep isolatie.
tekst: Gerard Vos
Hennep komt van de hennepplant. De sterk houtachtige vezels van de hennepplant zijn uitermate geschikt om er hennepwol van te maken. Een magisch voordeel voor telers is dat de plant ongekend snel groeit. In Nederland is dat ongeveer zes centimeter per dag. Bovendien heeft hennep diepe wortels waardoor zij de bodemstructuur verbetert. Dat maakt hennep voor telers geschikt als rotatiegewas. De plant kan op schrale grond groeien en heeft geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest nodig. Tijdens de groei neemt hennep veel CO₂ op. Hennep is bestand tegen schimmels en bacteriën. En er wordt weinig energie verbruikt bij de productie. De vezels van de hennepplant worden na de oogst verwerkt tot isolatiematten of isolatieplaten. Ook kan het hennepwol worden gebruikt om holle ruimtes op te vullen of in te zetten als dunne viltrol voor geluidsisolatie. Hennep isolatie is toe te passen voor het thermisch, en akoestisch, isoleren van hellende daken, vloeren, plafonds, muren en gevels.
ISOLATIEMAT
Isolatiematten zijn te gebruiken voor houtskeletbouw en spouwmuren. De mat wordt vaak geleverd als halfstijve plaat of stevige mat. De matten sluiten goed op elkaar aan, hiermee voorkom je koudebruggen. De mat heeft een hogere dichtheid en is steviger van vorm ten opzichte van de isolatiedeken. Tijdens de productie van isolatiematten kunnen de vezels worden versterkt met steunvezels zoals polyester of natuurlijke bindmiddelen zoals maïsmeel of zetmeel. Hiermee ontstaat een stijve structuur. De hennep isolatiematten zijn verkrijgbaar in diktes van 3 tot 19 cm.
ISOLATIEDEKEN
De isolatiedeken heeft een wat lagere dichtheid en is zachter en flexibeler. De deken wordt doorgaans op rol geleverd. Dit maakt dat hij ook makkelijk om leidingen, oneffen oppervlakken en ronde vormen kan worden aangebracht. Een zachtere deken kan geluid iets beter absorberen. De hennep isolatiedekens zijn verkrijgbaar in diktes van 3 tot 8 cm. De isolatiewaarde van mat of deken is bijna gelijk aan elkaar. De isolatiewaarde wordt vooral bepaald door de dikte.
RD-WAARDE EN LAMBDA-WAARDE
Bij isolatiemateriaal is de Rd-waarde van belang. Dit geeft de thermische weerstand van het materiaal aan. Dit wordt uitgedrukt in m²·K/W (vierkante meter Kelvin per Watt) en geeft aan hoe goed een materiaal warmte tegenhoudt. Bij de Rd-waarde zijn twee factoren belangrijk. Eén: hoe dik is het isolatiemateriaal? Twee: Wat is de thermische geleidbaarheid oftewel de lambda-waarde. Een lagere lambda-waarde betekent betere isolatie. Voor de hennepisolatie van HempFlax (onder andere verkocht als Thermo Hanf-producten) ligt de lambdawaarde (λ) doorgaans tussen 0,037 en 0,040 W/m·K. Voor Hempflax isolatiematten geldt onderstaand overzicht.
Dikte RD-waarde bij λ = 0,040
40 mm 1,0 m²K/W
60 mm 1,5 m²K/W
80 mm 2,0 m²K/W
100 mm 2,5 m²K/W
120 mm 3,0 m²K/W
140 mm 3,5 m²K/W
160 mm 4,0 m²K/W
180 mm 4,5 m²K/W
Biobased isolatiematerialen scoren als het om Rd-waarde gaat lager dan traditionele isolatiematerialen, zoals steenwol of glaswol. Met als gevolg dat je een dikker pak biobased isolatie nodig hebt om dezelfde isolatieprestaties te bereiken. Overigens zijn de energienormen doorgaans goed te halen.
EIGENSCHAPPEN
Hennepmatten kunnen tussen dakbalken worden geplaatst om warmteverlies via het dak te voorkomen. Van nature heeft de hennepvezel een sterke vochtregulerende werking. Een hennepvezel heeft uitstekende thermische eigenschappen, waardoor een woning in de winter de warmte zal vasthouden en in de zomer koel blijft. Punt van aandacht is dat verpakkingen op een droge plaats moeten worden bewaard. Ook bij vervoer moet je voorkomen dat de isolatie nat wordt. Hennep isolatiematten kunnen worden aangebracht zonder dampremmende of isolerende folie. De verwerking van hennep isolatiematten is schoon en eenvoudig en bovendien stofarm. Er is geen speciale bescherming nodig bij de verwerking.
NADELEN HENNEP
Hennep werkt prima als dak- en wandisolatie, maar het is af te raden om het in zeer vochtige ruimtes zoals een kelder te gebruiken. Te veel vocht beïnvloedt de isolerende eigenschappen van hennep negatief. Een ander nadeel is zoals eerder genoemd dat hennep een wat lagere isolatiewaarde heeft dan regulier isolatiemateriaal. Dit is op te vangen door dikkere
isolatie. Daar komt bij dat er voor brandveiligheid soms wat extra af- of bewerking nodig is. Wat tot slot nog speelt in de huidige markt dat er weinig kennis is over het isoleren met hennep.
SUBSIDIE
Uit gegevens van het kenniscentrum Isoleer bewust blijkt dat isoleren met een biobased materiaal als hennep ongeveer tussen de twintig en veertig procent duurder is dan bijvoorbeeld isoleren een glaswol. Maar door een dubbele ISDE-subsidie en langere levensduur is isoleren met hennep uiteindelijk bijna altijd goedkoper. Voor een plaat van 60 mm met een Rd-waarde van 1.35 kom je momenteel op zo’n 11,56 per m2 uit, oplopend tot een plaat van 160mm van € 28,62 per m2 met een Rd-waarde van 3.70.