Isolatie
Column Adri Frijters
Bij het woord ‘isolatie’ denken we onmiddellijk aan koude en hitte waartegen isolatie ons met isolatiemateriaal beschermen. Isolatie in die betekenis heeft een positieve lading, is iets goeds. Ook is het werk voor ons. Er moet nog veel worden geïsoleerd in het kader van het voortbestaan van onze planeet. Het woord isolatie is afgeleid van het Italiaanse woord ‘insula’, dat eiland betekent. Het woord isolatie wordt ook gebruikt om aan te geven dat verschillende individuen geen gegevens uitwisselen en daarmee elkaar geen informatie en kennis doorgeven. Deze personen zitten als het ware op hun eigen eiland. Deze vorm van isolatie komen we dagelijks tegen in de praktijk.Op de werkvloer kom je het tegen als de ene werknemer de ander niet aanspreekt op onveilig gedrag. De onveilig werkende persoon wordt als het ware geïsoleerd; hem wordt belangrijke informatie onthouden. Een ongeval kan dan het gevolg zijn. Het komt helaas ook voor dat de leidinggevende zijn medewerkers isoleert door de opmerkingen van de werkvloer niet serieus te nemen. Bijvoorbeeld: een werknemer heeft een handigere, veiligere manier om de klus uit te voeren. Hij heeft daar wel een ander arbeidsmiddel bij nodig. De voorgestelde methode is echter niet de manier die de uitvoerder had bedacht en het gebruik van het arbeidsmiddel levert extra kosten op. Kosten die naar zijn idee niet ‘terugverdiend’ worden. De uitvoerder laat daardoor de werknemer onveiliger werken dan nodig is. Hij heeft ook geen zin om de door de werknemer aangedragen werkwijze te bespreken met de werkvoorbereider of het arbeidsmiddel te laten komen. De verbetering komt niet verder en de werknemer raakt ongemotiveerd. Een typisch geval van een uitvoerder die denkt: ‘Ik bepaal hoe we het doen en jij, werknemer, wordt niet betaald om na te denken, maar om te werken.’ U zult het met me eens zijn dat deze wijze van werken ontoelaatbaar is. Werken in de bouw is samenwerken. Daarbij overtreedt de uitvoerder door op deze wijze te handelen de Arbeidsomstandig-hedenwet. Immers, het werk moet zo veilig mogelijk worden uitgevoerd en kosten mogen geen beletsel zijn om te kiezen voor een veilige werkwijze (EU-Richtlijn 2001/45/EG overweging (3). https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2001/45/oj). Het komt natuurlijk ook voor dat een werknemer zichzelf isoleert, geen informatie tot zich neemt of negeert. Bijvoorbeeld door niet te luisteren en niet te handelen naar de instructie die hij heeft gekregen. Ook komt het maar al te vaak voor dat de handleiding van een arbeidsmiddel slecht wordt gelezen of dat hier niet naar gehandeld wordt. De verantwoordelijkheid van de werkgever, en daarmee die van de direct leidinggevende, is hierop in te grijpen. De leidinggevende moet de instructie nogmaals geven. Daarna moet hij bij de uitvoering gaan kijken en beoordelen of de instructie wordt opgevolgd. Als de instructie niet wordt gevolgd, is het verstandig om uit te zoeken wat de oorzaak is. Ga met de uitvoerenden in gesprek. Als blijkt dat de oorspronkelijke instructie de veiligste werkmethode oplevert, eis dan dat deze wordt gevolgd. Als dat nog niet wordt gedaan, rest niets anders dan corrigerend op te treden. Desnoods met sancties. Een werknemer kan tijdens de uitvoering van werkzaamheden op onverwachte problemen stuiten. Hij moet dan improviseren om toch zo veilig mogelijk zijn werk te doen. Dit kan soms niet de methode zijn waarvan een ander meent dat dit de veiligste is. Collega’s van u en mij gaan er dan wel eens met gestrekt been in. Op bijvoorbeeld LinkedIn verschijnt dan een foto van die ontzettend domme, onveilig werkende werknemer. Mijn suggestie is om vooral niet op deze wijze te tonen dat je het beter weet. Als u een werknemer ziet die naar uw idee onveilig werkt, vraag hem dan waarvoor hij deze methode heeft gekozen. Laat hem rustig vertellen en beargumenteren. Misschien is het zo gek nog niet, werknemers zijn vaak heel goed op de hoogte van de mogelijkheden en onmogelijkheden in de praktijk. Probeer in het gesprek met de werknemer aan te sturen op een zo veilig mogelijke werkmethode. Een werknemer die op die manier benaderd wordt, zit niet op een eiland, voelt zich een volwaardige deelnemer aan het productieproces, voelt zich gewaardeerd en zal door het gesprek gemotiveerd worden en een veiligere werkmethode accepteren en gebruiken. Isoleren in de organisatie lost niets op, maar geeft slechts problemen of verergert deze. Dus bouwwerken isoleren zonder isolatie.