Roofs 2026-02-42 Waarom zou werken op het dak onveiliger zijn dan op kantoor
Nooit meer vallen over de dakrand
Waarom zou werken op het dak onveiliger zijn dan op kantoor?
Veilig werken op hoogte staat al jaren op de agenda, maar met vollere daken en strengere regelgeving wordt het nu onontkoombaar. Platte daken zijn veranderd in technische werkvloeren. Zonnepanelen, installaties, groendaken en onderhoudsroutes zorgen voor meer beweging en meer risico. Toch blijft de basisveiligheid vaak achter.
Volgens Arjan Borst, oprichter van Protector Guardrail, is dat geen technisch probleem maar een keuze- probleem. “Binnen accepteren we geen risico’s. Op het dak doen we dat nog te vaak wel, terwijl daar net zo structureel wordt gewerkt.” In de praktijk wordt dakveiligheid nog steeds opgelost met persoonlijke valbeveiliging. Ankerpunten, kabelsystemen en harnassen zijn gemeengoed. Die middelen hebben een functie, maar alleen als laatste stap. Europese regelgeving, het Besluit bouwwerken leefomgeving en de arbeidshygiënische strategie zijn hier duidelijk over. Eerst voorkomen. Dan collectief beveiligen. Pas daarna persoonlijke bescherming. Een harnas werkt alleen als alles klopt. Training, toezicht, inspecties en reddingsplannen. Zelfs dan blijft er sprake van werken onder spanning. Met een permanente dakrandbeveiliging neem je het risico bij de bron weg. Dat is veiliger en eenvoudiger.
REGELGEVING EN PRAKTIJK LOPEN UIT ELKAAR
Wat daarbij opvalt, is dat de sector zelf hier al veel langer duidelijk over is. Op de website van SBD staat een uitgebreide toolbox voor veilig werken op hoogte. Daarin wordt expliciet gesteld dat vallen over de dakrand bij platte daken niet nodig is. Gebiedsbegrenzing met een kabelsysteem is alleen toegestaan wanneer hekwerken aantoonbaar niet mogelijk zijn. Dat moet vooraf blijken uit een project- RI&E of een V&G-plan. Economische of praktische overwegingen zijn geen geldige reden om te kiezen voor een lager beschermingsniveau. Toch worden ankerpunten en kabelsystemen nog massaal verkocht als standaardoplossing. Dat staat haaks op wat de sector zelf heeft vastgelegd.
WAT DE TOOLBOX ONDUBBELZINNIG ZEGT
De SBD-toolbox benoemt drie uitgangspunten die in de dagelijkse dakpraktijk vaak worden genegeerd. Op platte daken is slechts één vorm van aangelijnd werken toegestaan, namelijk gebiedsbegrenzing. Systemen waarbij een val kan optreden zijn hier niet toegestaan. Aangelijnd werken mag pas worden toegepast nadat is aangetoond dat collectief beveiligen, zoals een permanent hekwerk of borstwering, niet mogelijk is. Die onderbouwing moet project-specifiek zijn. De term kortdurend werk is niet van toepassing. Even het dak op bestaat juridisch niet. Wie deze uitgangspunten kent, kan niet volhouden dat een kabelsysteem altijd volstaat.
DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE DAKDEKKER
Hier raakt dit direct aan de rol van de dakdekker. Die is niet alleen uitvoerder, maar ook adviseur. In veel projecten bepaalt de dakdekker welke veiligheids- oplossing wordt toegepast en opgeleverd. Daarmee bepaalt hij ook het veiligheidsniveau voor iedereen die het dak daarna betreedt. Dat vraagt vakmanschap. En kennis van de eigen toolbox. “Onwetendheid is geen excuus,” zegt Borst. “De informatie is beschikbaar. Dan mag je verwachten dat die ook wordt toegepast.” Het standaard aanbieden van aanlijnvoorzieningen zonder aantoonbare afweging schuift het risico door naar de gebruiker. Vaak is dat het eigen personeel of dat van onderhoudspartijen die jaren later terugkomen.
ZORG VOOR MEDEWERKERS IN DE BEHEERFASE
Juist in de beheerfase wordt de impact zichtbaar. Installateurs, onderhoudsbedrijven en groendak- beheerders moeten veilig hun werk kunnen doen. Steeds vaker weigeren bedrijven opdrachten omdat de basisveiligheid ontbreekt. Niet uit onwil, maar omdat het niet verantwoord is. Voor dakdekkers raakt dit aan goed werkgeverschap. Je kunt niet blijven vragen om vakmensen en ze tegelijk structureel blootstellen aan vermijdbaar valgevaar. Dat is niet houdbaar en niet duurzaam. Een permanente dakrandbeveiliging geeft rust. Mensen kunnen zich vrij bewegen, samenwerken en hun werk doen zonder continu bezig te zijn met lijnen en haken. Dat verlaagt risico’s en verhoogt de kwaliteit van het werk.
VEILIGHEID HOORT BIJ VAKMANSCHAP
“Dit pleidooi is geen aanklacht tegen de sector. Het is een oproep om het vak serieus te nemen. De regels zijn duidelijk. De toolbox is beschikbaar. De techniek is er. Permanente dakrandbeveiliging is geen luxe en geen extra. Het is een logisch gevolg van hoe we daken gebruiken en van wat de sector zelf heeft afgesproken. Wie dat omarmt, beschermt zijn mensen, voorkomt discussies achteraf en levert beter werk. Veilig werken op hoogte organiseer je niet met nood- grepen, maar door het goed te ontwerpen en goed op te leveren. Dat is professioneel. Dat is duurzaam. Dat is vakmanschap.”