Opleiden als fundament voor modern werkgeverschap
De dakensector verandert in hoog tempo. De vraag naar verduurzaming en kwalitatieve renovatie groeit, terwijl het aantal beschikbare vakmensen achterblijft. Tegelijkertijd worden de eisen aan daken steeds technischer en specifieker. Denk aan isolatie, luchtdichtheid, brandveiligheid, ventilatie en verankering: allemaal aspecten die nauwkeurig en volgens de juiste kennis moeten
worden uitgevoerd. Voor werkgevers betekent dit dat investeren in mensen geen keuze meer is, maar een noodzakelijke voorwaarde om als bedrijf bij te blijven. Modern werkgeverschap begint bij de bereidheid om medewerkers continu te ontwikkelen.
Ervaring op de bouwplaats blijft belangrijk, maar is niet langer voldoende. Waar het vroeger vooral draaide om het correct verwerken van materialen, wordt tegenwoordig verwacht dat vakmensen begrijpen waarom iets op een bepaalde manier gebeurt. Een dakdekker die weet hoe luchtdichtheid werkt, maakt andere keuzes dan iemand die puur op routine werkt.
Die kennis ontstaat niet vanzelf, maar moet actief worden opgebouwd. In een krappe arbeidsmarkt is het behouden van
personeel een grote uitdaging. Ontwikkelmogelijkheden spelen daarin een cruciale rol. Medewerkers die merken dat er in hen wordt geïnvesteerd, zijn meer betrokken, verzuimen minder en blijven langer. Ze groeien bovendien uit tot kennisdragers binnen het team. Zoals een deelnemer het mooi verwoordde: “Eerst deed ik iemand na, nu kan ik iemand iets voordoen.” Dat is hoe kennis zich verspreidt.
Die investering vertaalt zich direct naar de praktijk. Bedrijven die structureel opleiden, zien minder herstelwerk, een consistenter resultaat en minder miscommunicatie. Niet omdat mensen harder werken, maar omdat ze beter begrijpen wat er van hen verwacht wordt. Ook in de samenwerking met andere partijen, zoals architecten en adviseurs, zorgt kennis voor minder interpretatieverschillen en snellere besluitvorming. Steeds meer bedrijven integreren opleiden in hun dagelijkse werk. Door ontwikkeling dicht bij de bouwplaats te organiseren, blijft het praktisch en haalbaar. Initiatieven zoals Gaan in de Bouw
ondersteunen dit met gerichte, praktijkgerichte opleidingen. Er is geen tekort aan werk, maar aan goed opgeleide mensen. Daar ligt de sleutel voor de toekomst van de sector.
Ontwerp, advies, uitvoering en controle: alles voor een goed eindproduct
In veel branches is het heel gebruikelijk dat voor het ontwerp, het advies en de uitvoering specialisten worden geraadpleegd en ingezet, dit alles met als doel de uitvoering in een keer tot een goed einde te brengen. Hierdoor ontstaat er een keten van specialisten die elk met hun vakkennis een bijdrage leveren aan een optimaal eindresultaat. Dat geldt ook voor de branche hellende daken. Voor het verwerken van de producten zijn er verwerkingsvoorschriften van fabrikanten. Voor de uitvoering bestaan er Beoordelingsrichtlijnen (BRL’s) en Uitvoeringsrichtlijnen (URL’s), documenten opgesteld door de verwerkers. Het is gebleken dat het van groot belang was dat alle betrokken partijen hierin hun kennis met elkaar deelden. Dit alles tezamen is de basis voor een deugdelijk ontwerp en uitvoering van het dakwerk.
Voor het ontwerp en advies voor platte daken zijn er al jaren adviesbureaus met een behoorlijk kennisniveau en een staat van dienst, voor zowel nieuwbouw als renovatie. Voor de renovatie van hellende daken was het aanbod van bedrijven met deze kennis in het verleden iets beperkter. Mogelijk dat dit kwam omdat hellende daken in het verleden minder complex waren, doordat er nauwelijks of geen eisen waren voor isolatiewaarde, brandveiligheid en luchtdichtheid, en adviezen vaak vanuit de producent werden aangeboden. Bij een lekkage van een hellend dak waren de gevolgen vaak minder dan bij een platdaklekkage, vanwege de dakhelling.
Met de steeds hogere eisen die gesteld worden aan isolatie, luchtdichtheid en brandoverslag neemt de vraag naar een goed, deskundig en onafhankelijk advies enorm toe, en vraagt dit ook behoorlijk wat meer vakkennis ten opzichte van het verleden. Dit alles heeft geleid tot een specialisme. In de praktijk zien we dat het aantal bedrijven die de hellende dakenbranche kan voorzien van een juist en onafhankelijk advies steeds meer groeit.
Het is van groot belang dat het ontwerp en advies gebaseerd zijn op de juiste kennis en dat deze onveranderd in het bestek en advies worden opgenomen, maar ook gecontroleerd tijdens de uitvoering. Daarnaast is het van belang dat de uitvoerende partij of het nu de dakdekker, de leidekker, de rietdekker, de zinkwerker is of een andere partij die het dak bedekt, ook beschikt over de benodigde actuele kennis en vaardigheden om de werkzaamheden conform voorschriften en richtlijnen uit te voeren.
Daar waar de dakdekker vroeger alleen maar de pannen legde, verzorgt hij nu vaak het gehele dak: vanaf de onderconstructie, zoals dakelementen, gootwerk, dakbedekking, doorvoeren, zonne-energiesystemen, groendak en dakvensters. De complexiteit van de uitvoering hellende daken is de laatste jaren enorm toegenomen. Het is zeer zeker een specialisme waarvoor behoorlijk wat kennis nodig is.
In de praktijk blijkt dat men nog wel eens wil afwijken van de gekozen materialen of voorgeschreven details, om economische redenen, door gebrek aan kennis, of blijven hangen in het oude “zo deden wij het altijd.” Vaak is het gebrek aan kennis, niet eens met de slechtste bedoelingen. Het duurt meestal enige tijd voordat schade ten gevolge van onjuiste uitvoering zichtbaar wordt. Zaak is het dus dat de kennis bij alle betrokkenen voldoende aanwezig is voor een juiste uitvoering.
In de praktijk blijkt dat bedrijven die in bezit zijn van het Procescertificaat Hellende Daken over het algemeen beter op de hoogte zijn van deze voorschriften, dit tijdens de uitvoering vastleggen en periodiek gecontroleerd worden. Met de komst van de Wet Kwaliteitsborging (WKB), waarin ook de details in beeld worden vastgelegd, is het eenvoudig en naspeurbaar
hoe en door wie de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Als alles goed en volgens de geldende regels is uitgevoerd, dus in één keer goed, zullen de faalkosten daar ook nog eens behoorlijk door verminderen.
Dit alles zal de dakdekker nog trotser maken en het imago van de dakdekker als vakman verder doen stijgen. Want uiteindelijk is dat waar het om gaat voor de hele branche. Fabrikanten, adviseurs, opdrachtgevers en uitvoerders hebben er allemaal baat bij dat hellende daken worden ontworpen en uitgevoerd op het hoogste niveau. Alleen door kennis te delen, voorschriften te respecteren en elkaar scherp te houden, bouwen we samen aan een branche waar vakmanschap de standaard is. Een trotse dakdekker is het beste visitekaartje voor het vak en een sterk vak trekt de vakmensen van morgen.
Piet Jacobs
Voorzitter Gaan in de Bouw