Goed gereedschap is het halve werk
Column Adri Frijters
Dit spreekwoord geeft aan dat je met het juiste arbeidsmiddel het werk sneller, veiliger en makkelijker maakt. Goed gereedschap hangt onder een afdak. Dit spreekwoord benadrukt dat het van belang is gereedschap goed te onderhouden. Deze spreekwoorden worden door de huidige generatie niet vaak herkend. En dat is dan niet alleen het herkennen, maar ook het in de praktijk naleven. Op het vlak van de handleidingen lijkt het vaak dat de gebruikers ‘van pomp noch pompstang weten’. Het is dan aan de werkgever om ‘voortdurend ergens op te hameren’. En dat is een erg ondankbare taak. In mijn columns hamer ik altijd op hetzelfde aambeeld. Er moet veilig gewerkt worden. Dat is primair een taak van de werkgever. Als ik dat opschrijf, dan ‘jaag ik menig leidinggevende op stang’. En ik meen dat ik ‘geen spijkers op laag water zoek’, er gebeuren nog te veel ongevallen. Netjes en zorgvuldig met arbeidsmiddelen omgaan voorkomt ongevallen en voorkomt onnodig onderhoud en uitval van gereedschap. Maar ‘hoe dan’, denken jullie bij het lezen van dit stuk. Het begint bij de selectie van het arbeidsmiddel dat het meest geschikt is voor de klus. Het is zomaar mogelijk dat je dat arbeidsmiddel niet in de bus hebt of toevallig hebt liggen in de werkplaats. Denk na over wat je moet doen, waar het moet worden gedaan. Bedenk dan welk stuk gereedschap daar het best geschikt voor is. Dat vereist vakkennis en kennis van de arbeidsmiddelen die er zijn, te huur of te koop. Dit betekent dat je je voortdurend op de hoogte moet stellen van de ontwikkelingen in jouw vakgebied. Je moet jouw kennis voortdurend bijspijkeren. Waar je de werkzaamheden uit moet voeren bepaalt hoe je de werkplek moet inrichten en heeft ook consequenties voor de arbeidsmiddelen die geschikt zijn. Een veilige werkplek op hoogte betekent dat je niet aan een lijn werkt, maar achter een leuning, op een zo stabiel mogelijke ondergrond. Dit zal voor een pannenlegger, leidekker of rietdekker lastig zijn, maar een kwastvrije lat of een deugdelijke rietstoel doet ook al veel. Er is tenslotte een betrouwbare leuning die niet in de mastgoot of een bakgoot hangt. Een leuning die jou kan opvangen.
Het is van belang dat je zoekt naar de meest veilige uitvoering van het werk. Dus pannenzagen liever niet op het dak maar op de grond, het maaiveld, met een steenzaag met watertoevoeging of met een pannenknipper en niet met een simpele haakse slijptol die toevallig in de bus ligt. Dat betekent inderdaad dat je het werk moet voorbereiden. Maar dat is toch niet gek? Als je naar de zon gaat, neem je toch ook zomerkleding mee? Dan denk je toch ook van tevoren: waar ga ik heen en wat ga ik doen? Waarom is werk anders? Het onderhoud van het gereedschap, de arbeidsmiddelen, kost weinig als je het structureel aanpakt. Gelukkig heeft Volandis het Handboek Arbeidsmiddelen op de site staan (https://www.volandis.nl/werk-veg/instrumenten/handboekarbeidsmiddelen ). Begin gewoon met het gebruik van de controlelijsten. Check gewoon met deze lijstjes voor elk gebruik of het arbeidsmiddel nog voldoet. Tijdens gebruik treedt slijtage op, een arbeidsmiddel valt of het snoer komt klem te zitten. Als je dan elke dag checkt, weet je wanneer je het moet ruilen voor een veiliger en betrouwbaarder exemplaar. Dit voorkomt stilstand en ongevallen. Dat het voorkomen van stilstand en ongevallen ook gunstig is voor de winst en verliescijfers van het bedrijf is mooi meegenomen. Goed gereedschap, daar doe je dat mee.