Roofs 2026-02-74 Het dak is al lang niet meer alleen een kwestie van pannen leggen

'' Het dak is al lang niet meer alleen een kwestie van pannen leggen ''

(Tekst: Piet Jacobs, voorzitter SVGO-Gaan in de Bouw)

Terwijl de branche met ruim 75 jaar historie trots terugkijkt op een rijk verleden, dwingt de toekomst tot een omslag. De klant vraagt niet meer om een pannenlegger, maar om een integrale dakaannemer die de volledige buitenschil beheerst. En wie niet meebeweegt in deze professionalisering, van techniek tot personeelsbeleid, dreigt de aansluiting te verliezen. Waar staan we nu, hoe versterken we de samenwerking in een versnipperd landschap van verenigingen en cao’s, en hoe zorgen we dat de dakdekker van morgen met trots zijn werk doet? Dit vraagt om een blik op de horizon van 2030.

EEN RIJK VERLEDEN

De branche voor hellende daken, bestaande uit pannen en leien, is al meer dan 75 jaar verenigd. Het begon in 1948 met de Lei- en Dakdekkerspatroon bond, wat later de branchevereniging Het Hellende Dak (HHD) werd en tegenwoordig Gebouwschil Nederland (GNL) de vakgroep Daken is. In de Nederlandse dakenwereld zien we een verdeling tussen de hellende daken (pannen, riet, lei en zink) en de platte daken (bitumen en kunststof). Elk vakgebied heeft zijn eigen vereniging: Gebouwschil Nederland (GNL) voor de hellende daken, de Vakfederatie Rietdekkers (VFR) voor de Rietdekkers, de Nederlandse Vereniging van Leidekkers (NVVL) voor de leidekkers en Vebidak voor de bitumen- en kunststofbedrijven. Deze organisaties hebben nagenoeg dezelfde doelstelling, namelijk het behartigen van de belangen van de aangesloten bedrijven in de breedste zin van het woord.

VAN PANNENLEGGER NAAR INTEGRAAL DAK-AANNEMER

In de afgelopen decennia is er veel bereikt in samenwerking met de toeleverende en producerende industrie. De activiteiten van de bedrijven zijn aanzienlijk veranderd en geprofessionaliseerd. Men is niet langer alleen pannenlegger, maar een dakaannemer die in staat is de complete buitenschil inclusief de onderconstructie te verzorgen en hierover te adviseren. Er is hierbij een regionaal verschil zichtbaar: waar bedrijven in Zuid-Nederland vaak zowel hellende als platte daken uitvoeren, ziet men boven de grote rivieren meer specialisatie per vakgebied. 

EEN VERSNIPPERD LANDSCHAP

Binnen de sector vallen de leidekkersbedrijven op door hun vaak rijke familiehistorie waarbij het vakmanschap generaties lang wordt doorgegeven. Daarnaast zijn er specialisten in metaal zoals lood, koper en zink, en vormen de rietdekkers een aparte vakgroep met specifieke kennis en een eigen doelgroep. Binnen alle vakgebieden bestaan diverse samenwerkingsverbanden en clubs, al dan niet ondersteund door producenten. Deze zijn gericht op het versterken van de onderlinge samenwerking, kwaliteitsregelingen of treden op als inkooporganisatie. Deze diversiteit uit zich ook in de verschillende cao’s waar de bedrijven mee te maken hebben, zoals de Bouw cao, de Bikudak cao, de Hellende Daken cao en de Klein Metaal cao, inclusief de bijbehorende regelingen en fondsen.

DE ZOEKTOCHT NAAR TALENT

Een recente ontwikkeling is dat bedrijven uit de platte dakenbranche vaker samenwerking of overname zoeken met bedrijven in de hellende daken om de klant in de breedte te kunnen bedienen. Voor alle groepen geldt dat dit werk aanzienlijke kennis vergt. De branche is dan ook betrokken bij thema’s als wet- en regelgeving,arbeidsomstandigheden, instroom en het behoud vakmanschap. Door de huidige generatiewisseling veranderen de behoeften. Werving en instroom zijn daarbij cruciaal. Hoewel de waardering voor praktisch opgeleide medewerkers toeneemt, vissen alle partijen in dezelfde vijver. Bedrijven moeten daarom meer bieden dan de traditionele bouwvakborrel, kerstborrel of het Sinterklaasfeest. Toekomstperspectief door opleidingen, goed materieel, veilige omstandigheden, flexibele werktijden en waardering zijn nodig om medewerkers trots te laten zijn op hun vak.

SAMENWERKING ALS SLEUTEL NAAR SUCCES

De branche hellende daken maakt zich hier sterk voor, deels via de eigen cao en sinds kort via de stichting JIJ in de Bouw en Infra. De komende periode slaan partijen de handen ineen om de sector nog beter op de kaart  te zetten. Dit gebeurt door ondersteuning bij personeelsbeleid, scholingsplannen, begeleiding in goed werkgeverschap maar ook imago campagnes. Ook wordt er onderzoek gedaan naar de verbetering van arbeidsomstandigheden en duurzame inzetbaarheid. Er zullen regelmatig bijeenkomsten plaatsvinden met belanghebbenden om de branche de juiste positie te geven, onder het motto: alleen ga je sneller, samen kom je verder (en ben je sterker). Mocht u hierin interesse in hebben of deel willen nemen, neem dan gerust contact met mij op. Roofs zal in een apart katern als platform dienen om u op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in de branche Hellende Daken.