Nieuwe wettelijke eisen aan ankersystemen
Het is nu officieel: De Europese Commissie heeft de referentienummers van de nieuwe norm EN 17235:2024 bekendgemaakt in het Publicatieblad van de EU. Hiermee komt er een einde aan jarenlange onduidelijkheid over de status van permanente ankerpunten op daken. De minimum ontwerpwaarde voor gebouwgebonden ankervoorzieningen is vastgesteld en deze moet gegarandeerd zijn voor alle typen dakopbouw. In een overgangsperiode tot 2027 moeten alle ankerpunten voorzien worden van een CE keurmerk op basis van deze norm.
Dit heeft gevolgen voor diverse partijen, waaronder gebouweigenaren, architecten, constructeurs, fabrikanten, installateurs, aannemers en dakdekkers. In vervolgartikelen gaan we nader in op de diverse rollen die te maken krijgen met deze wetgeving.
WAT MOET U WETEN?
De Verordening Bouwproducten (305/2011) is gewijzigd. Voor het eerst zijn nu minimumeisen in de wet vastgelegd waar gebouwgebonden ankervoorzieningen aan moeten voldoen. Deze eisen gelden voor:- Systemen bedoeld om een vallend persoon op te vangen - Systemen bedoeld om te voorkomen dat een persoon valt (begrenzing) De minimum ontwerpwaarde moet gelijk zijn aan 9,0kN (getest conform EN 17235). Voor gebruik door meer dan één persoon is dat hoger (zie de Gedelegeerde Verordening 2025/695 Delegated regulation - EU - 2025/695-EN-EUR-Lex). Begrenzingssystemen moeten nu dus ook geschikt zijn om een val op te vangen! Vóór deze wijziging was er in de wetgeving niet een concreet minimumniveau opgenomen. Hier werd in de markt dan ook verschillend mee omgegaan, er waren diverse interpretaties. De huidige wet maakt nu dat er voor zowel begrenzings- als valstopsystemen één helder minimum geldt. Dit staat los van de Arbeidshygiënische strategie, waarbij het gebruik van ankerpunten tot de laatste middelen behoort om veiligheid op het dak te garanderen. Zie daarvoor bijvoorbeeld ‘arbo-online.nl/22111/zo-neem-je-maatregelen-volgens de-arbeidshygienische-strategie’.
OFFICIËLE HARMONISATIE
De NEN Commissie bevestigt dat EN 17235 volledig voldoet aan de Verordening Bouwproducten (zie Implementingdecision-EU-2026/284-EN-EUR-Lex).In deze norm zijn de concrete testmethodes omschreven om aan te tonen dat het product en samenstelling met het bouwwerk aan de wettelijke eisen voldoet. Per 9 februari is dit van kracht, fabrikanten hebben nu 18 maanden de tijd om dit op orde te maken. Vanaf 9-8-2027 mogen alleen nog ankervoorzieningen worden verhandeld en toegepast die voorzien zijn van CE markering op basis van de EN 17235. Andere keurmerken zijn vanaf dat moment verboden.
NIEUWE VERPLICHTINGEN
Voor fabrikanten van ankersystemen geldt dat zij (na de overgangsperiode) het product moeten hebben laten testen conform EN 17235:2024 door een Notified Body. Op basis hiervan moeten ze de Prestatieverklaring opstellen (Declaration of Performance, DoP). Ook komt het productieproces onder toezicht te staan van een NotifiedBody. Alleen dan mag de CE markering worden aangebracht en het product te koop worden aangeboden. De toepassing moet dan wel conform de Prestatieverklaring zijn. Ook voor de overige marktdeelnemers gelden verplichtingen. Zo moeten importeurs, distributeurs en andere partijen die deze producten verkopen (zoals installateurs en dakdekkers) controleren of de CE markering is aangebracht, het dossier op orde is en moeten ze aan de autoriteiten kunnen aantonen dat het product voldoet. Wanneer een marktpartij iets wijzigt aan het product of samenstelling (zoals b.v. andere bevestigingsmiddelen, eigen staalkabel of ander beoogd gebruik) wordt deze als fabrikant gezien en zal dan zelf het volledige CE-markeringstraject moeten doorlopen. Overtreedt een ondernemer de regels? Dan kan hij een boete krijgen en in ernstige gevallen een gevangenisstraf. Een product kan ook uit de handel worden gehaald. Ondanks dat de overgangsperiode eindigt op 9-8-2027 is het al wel verstandig hierop voor te sorteren. Het is uiteraard niet verstandig nu producten in te kopen die straks niet meer mogen worden verhandeld. Ook in offertetrajecten moet men opletten dat wat nu geoffreerd wordt, straks nog wel gemaakt mag worden.
Dit artikel is opgesteld in nauw overleg met NEN commissielid Elko Petten, directeur Vlindar.