Systemen voor opvang en beheer regenwater noodzakelijk
Transitieregelaar Marjet Rutten waarschuwt ons via linkedin voor een ernstig tekort aan schoon drinkwater in Nederland. Dit tekort kunnen we onder meer oplossen door gebruik te maken van regenwater. Ze berekent echter dat individuele oplossingen te duur zijn. De oplossing moet worden gezocht in collectieve maatregelen. En daar hebben de slimme dakspecialisten van vandaag al op voorgesorteerd. AI in het ‘dakwatermanagement’ kan morgen al worden toegepast, zeggen Henk Vlijm (Optigrün), Geert Jan Derksen (Joosten) en Michiel van de Bunt (ZinCo).
Nederland stevent af op een tekort aan schoon drinkwater. Transitieregelaar Marjet Rutten waarschuwt dat, als er niets gebeurt, in 2030 een tekort van circa 100 miljoen mÑ drinkwater ontstaat. Oorzaken zijn bevolkingsgroei, economische ontwikkeling,strengere waterkwaliteitseisen en vaker voorkomende hittegolven. Gemiddeld gebruikt een Nederlander 128 liter drinkwater per dag, vooral voor douchen en toiletspoeling. Dat is volgens Rutten niet houdbaar. Het vergroten van de drinkwaterproductie biedt op korte termijn geen oplossing: nieuwe bronnen hebben zes tot vijftien jaar nodig om operationeel te worden. Ondertussen waarschuwen drinkwaterbedrijven al voor aansluitbeperkingen en vertragingen in de woningbouw. Water dreigt daarmee de nieuwe netcongestie te worden. De overheid heeft daarom reductiedoelen vastgesteld voor 2035, waaronder een daling van het drinkwatergebruik naar 100 liter per persoon per dag, 20 procent minder verbruik bij grootverbruikers en het terugdringen van laagwaardig gebruik zoals toiletspoeling. Structurele drinkwaterbesparing is onvermijdelijk. Volgens Rutten ligt een belangrijk deel van de oplossing in het collectief benutten van regenwater. Individuele regen- en grijswatersystemen kosten circa €8.000 per woning, rekent ze voor. Daarom zijn collectieve, slimme en schaalbare systemen voor regenwateropvang en -beheer noodzakelijk.
DE SYSTEMEN ZIJN ER 100 PROCENT KLAAR VOOR
“Op veel projecten zie je tegenwoordig wel dat regenwater wordt benut als irrigatiewater. In Amsterdam wordt nu bijvoorbeeld een project gerealiseerd dat 525 mÑ regenwater zal opgevangen in een regenwaterkelder onder het gebouw”, zegt Michiel van de Buntvan Zinco. “Dit water wordt volledig gebruikt voor de irrigatie van de daktuinen.” “De combinatie van regenwater voor toiletspoeling wordt incidenteel wel gedaan maar vaker op particulier niveau. Nog niet in de hele grote werken. De combinatie tussen de disciplines gaat op grote of gecombineerde projecten helaas wat minder snel dan op particulier niveau, waar je directer invloed op hebt.” “De systemen zijn er 100 procent klaar voor”, zegt Van de Bunt enthousiast. “Zelfs het oogsten van de temperatuur uit regenwater waarmee we de water/ water warmtepomp kunnen voeden, zoals met ons REGENERGIE systeem. En dan nog te zwijgen over de mogelijkheden die er zijn wanneer we kavelgrensoverschrijdend gaan denken. Water van het dak van een sporthal bruikbaar maken voor de toilespoeling van een naastgelegen schoolgebouw en het irrigeren van de daktuinen bijvoorbeeld. Er zijn vele mogelijkheden wanneer we als ZinCo vroeg in het traject van de ontwikkeling worden betrokken en een voorstel mogen doen in de mogelijkheden met regenwater op het project. Samen kunnen we zeer waterbewuste systemen toepassen die door er op tijd mee te starten ook budgettair vriendelijk kunnen zijn.”
AI ZELF MODULEREND
De ontwikkelingen bij Joosten staan ook niet stil. “We hebben het Joosten VRP systeem. Dat staat voor ‘volg de regendruppel’ principe”, zegt Geert Jan Derksen. “In het kort: Water valt op een dak, wordt daar gebruikt met behulp van bijvoorbeeld een blauwgroen dak. Daarna gaat het naar de groene gevel, daarna naar de infiltratie buffer units, om vervolgens in de JSTN WBF (waterbergende fundatie) waar het benut kan worden door de stedelijke boom met ons watermanagement systeem.” “Natuurlijk kan een volgorde verschillen en ook is het een crosslinked systeem. Alles kan in verbinding staan met elkaar. Hier koppelen we ook ons Just Nimbus (grijswater systeem) op aan. Met als ultieme doel een huis, straat, wijk, dorp, stad of land slim te voorzien van watermanagement systemen en die met elkaar laten communiceren. Dit kan zelfs tot AI zelf modulerend.” Derksen schetst hoe dit in de praktijk kan werken: “Boom 23 heeft dorst en vraagt om water, dak 41 heeft nog genoeg water over en geeft de boom water tot deze zegt: “Genoeg zo, bedankt.” AI kan vervolgens kijken hoe vaak boom 23 om water vraagt en wanneer, zodat het systeem kan anticiperen en bijvoorbeeld kan kijken of er dichterbij een waterreserve kan worden opgebouwd en aangesproken.”
INNOVATIEF
Dit is morgen al te realiseren”, zegt Derksen. “Dit is ook de kracht van Joosten, we hebben alle disciplines hiervoor in eigen huis. Onze afdeling Joosten IDeA (innovatie, duurzaamheid en advies) brengt de puzzelstukjes bij elkaar. In deze ploeg van enthousiaste collega’s zitten onder anderen Geo techneuten, Civiel techneuten, Groen techneuten, Hydrologen, Groenexperts en Duurzaamheid experts. Allemaal met hun eigen expertise, maar binnen het Joosten-web in staat om deze grote vraagstukken te beantwoorden.” ”We kunnen deze systemen leveren en implementeren dankzij de diverse bedrijven die vallen binnen de Joosten Groep. Groenblauwe daken, groene gevels, infiltratiebuffer units, grijswater systemen, de waterbergende fundatie weg, de groeiplaatsverbetering voor de stedelijke boom. We hebben het allemaal op de schap liggen en kunnen het morgen leveren!”
SLIMME SENSORTECHNIEK EN WATERBALANS
Henk Vlijm van Optigrün: “Je oogst water op elk dak en daar waar er een overschot is aan water dat niet nodig is voor de beplanting op dat moment, gaat het regenwater naar een tank. Vanuit die tank wordt het water gebruikt voor bijvoorbeeld toiletspoeling, tuinberegening. Op basis van slimme sensortechniek in het substraat weten we ook precies of en hoeveel water er aanvullend gegeven moet worden. Tevens bepaalt de waterstand in de retentielaag ook of er van onderaf aangevuld moet worden om de capillaire werking van het systeem op gang te houden. Dit alles kan met regenwater, zonder aan te vullen met leidingwater!” “Om dit te bewerkstelligen, moeten we juist zoveel mogelijk dakvlakken met elkaar verbinden, niet door cascade werking door regenpijpen en afvoeren aan elkaar te knopen, want dat geeft alleen maar storingen en vervuilingen, maar doormiddel van het aansluiten van elk dakvlak op de voorraadtank in kelder, en in volle grond. Om te zorgen dat de tank niet te groot hoeft te worden, maken we waterbalansen. Deze balans (die gemaakt wordt met behulp van onderzoeksgegevens en AI) bepaalt of en wanneer er water waar naartoe gestuurd moet worden. Hierdoor blijft de tank in de kelder of volle grond verrassend klein in verhouding.” De Optigrün Smart Water Balance Control is al vele malen toegepast in Nederland, zoals bij de Aeres Hogeschool in Almere, Wonderwoods Utrecht, EMA Amsterdam, The Pulse in Amsterdam, ASML Veldhoven etc. “En ‘as we speak’ wordt het ingebouwd bij de nieuwbouw van Jonkers Hoveniers in Venlo.