Roofs 2026-02-46 Revolutie in architectuur volgens Dominic Wood van Studio Tim Fu
Revolutie in architectuur volgens Dominic Wood van Studio Tim Fu
De architectuur staat aan het begin van een fundamentele transformatie. Waar het ontwerpproces traditioneel start met een schets en vervolgens langzaam wordt vertaald naar 3D-modellen, materiaalkeuzes en renderings, introduceert kunstmatige intelligentie een nieuwe dynamiek: AI als creatieve partner. In zijn lezing over de ‘AI architectural revolution’ laat Dominic Wood van Studio Tim Fu zien dat AI niet alleen een hulpmiddel is, maar een volwaardige co-designer.
"Elke architect herkent het moment: een eerste intuïtieve schets waarin het idee nog puur en krachtig is. Maar zodra het project de fase van modelleren en renderen ingaat, gaat er vaak iets verloren. Materiaalbibliotheken zijn beperkt, visualisaties kosten tijd en na enkele weken is de oorspronkelijke energie vervaagd.” Volgens Wood verandert AI dit proces radicaal. Met behulp van tekst en ruwe schetsen kan een ontwerper in korte tijd een realistisch beeld genereren dat geschikt is voor presentatie aan de opdrachtgever. “AI-visualisatie maakt het mogelijk om de sfeer, materialiteit en lichtwerking vrijwel direct te tonen, zonder wekenlange modellering. Daarmee ontstaat een ongekende versnelling in het communicatieproces tussen architect en cliënt.” “AI interpreteert bovendien niet alleen vormen, maar ook ontwerp intenties. Wanneer een ontwerper verwijst naar Frank Gehry, herkent het systeem expressieve volumes en sculpturale materialiteit van zijn werk. Bij een verwijzing naar Daniel Libeskind ontstaat een deconstructivistische vormentaal. En bij Zaha Hadid verschijnen vloeiende, parametrische geometrieën. AI heeft daarmee geen eigen stijl”, benadrukt Wood, “het is een instrument dat ontwerpintenties versterkt.
DE OPKOMST VAN STUDIO TIM FU
De snelle ontwikkeling van generatieve AI was voor oprichter Tim Fu, voormalig medewerker van Zaha Hadid Architects, aanleiding om een eigen bureau te starten. Binnen een jaar groeide het kantoor van één naar tien medewerkers. Dat is uitzonderlijk in een doorgaans trage sector. Volgens Wood bewijst dit hoe krachtig AI kan zijn als katalysator voor innovatie en efficiëntie. Het bureau werkt op uiteenlopende schaalniveaus: van masterplannen en mixed-use torens tot hospitality- en woonprojecten. Over veel projecten kan Wood niet vertellen vanwege een geheimhoudingsverklaring, maar één gerealiseerd project mag worden besproken: de Lake Bled Villas in Slovenië. Het Meer van Bled is een van de meest beschermde en pittoreske locaties in Europa. Hier moest hedendaagse architectuur samengaan met strenge erfgoedregels. De uitdaging: innovatieve technologie combineren met respect voor historische context. “De workflow van Studio Tim Fu startte conventioneel met schetsen en ruimtelijke studies. Vervolgens werd AI ingezet om materiaalinterpretaties te genereren en ontwerpvarianten te visualiseren. Daarnaast werden historische foto’s en erfgoeddata verzameld in zogeheten LoRA-datasets (Low-Rank Adaptation): kleine, gerichte beeldverzamelingen waarmee AI leert welke vormentaal en materialiteit kenmerkend zijn voor de locatie.” Zo ontstond een hybride proces: menselijke ontwerpkeuzes gecombineerd met AI-gegenereerde variaties. Het resultaat is een villa-typologie die subtiel modern oogt, maar geworteld blijft in lokale architectuurtradities. “Parallel hieraan werd AI gebruikt voor optimalisatie: bruto vloeroppervlak, bezonning, uitzichtlijnen en energieprestatie. Hoewel AI nog geen volwaardige plattegronden kan genereren die voldoen aan alle bouwkundige randvoorwaarden, ondersteunt het wel bij het analyseren en optimaliseren van scenario’s. Zo konden talloze varianten worden getest voordat één definitieve variant werd uitgewerkt in een 3D-model.
” Wood noemt dit proces een ‘AI-sandwich’:
1. AI-conceptfase: snelle, creatieve beeldvorming;
2. Conventionele 3D-uitwerking: technische precisie en detaillering;
3. AI-rendering: sfeervolle visualisatie met hoge bewerkbaarheid.
EFFICIËNTIE EN CONTROLE
Traditioneel kost een hoogwaardige rendering weken werk, inclusief lichtstudies en handmatige verbeteringen. Met AI kan een eenvoudig volumemodel ‘in-house’ worden omgezet naar een overtuigend beeld. Aanpassingen, zoals het verplaatsen van een raam, kunnen vrijwel direct worden getest zonder volledige heropbouw van het model. Belangrijk is dat AI ook gecontroleerd kan worden ingezet. In projecten met reeds goedgekeurde vergunningen, waarin gevelopeningen vastliggen, gebruikte Studio Tim Fu AI uitsluitend voor materiaal- en stijlvarianten. Zo blijft het systeem binnen de gestelde kaders.
BIM-INTEGRATIE
Volgens Wood ligt de volgende grote sprong in de integratie van AI in BIM-processen. Large Language Models (zoals ChatGPT) worden nu al gebruikt om documentatie te analyseren en werkprocessen te versnellen. “De echte revolutie ontstaat wanneer AI volledig geïntegreerd wordt in ontwerp- en projectmanagementsystemen.”Experimenten zoals UrbanGPT, een koppeling tussen taal en parametrische software, tonen hoe stedenbouwkundige plannen via tekstinstructies kunnen worden gegenereerd en aangepast. Ook ‘vibe coding’, waarbij AI code schrijft voor parametrische modellen, verlaagt de technische drempel voor ontwerpers. Waar voorheen gespecialiseerde kennis van scripting nodig was, kan nu al met tekstinvoer een parametrisch blokmodel ontstaan. Daarnaast wordt geëxperimenteerd met VR- en AR integratie. Ontwerpers kunnen driedimensionaal schetsen in een virtuele ruimte en AI laat direct zien hoe het gebouw eruit zou kunnen zien in een realistische context. Het ontwerpproces wordt daarmee intuïtieveren tastbaarder.
MENS EN MACHINE
Ondanks alle technologische ontwikkelingen benadrukt Wood dat de menselijke ontwerper centraal blijft staan. “AI genereert, optimaliseert en versnelt, maar de architect bepaalt richting, nuance en betekenis. Projecten van Studio Tim Fu zijn niet herkenbaar als AI-architectuur; ze dragen nog steeds een menselijke signatuur.” “AI is geen stijl, geen esthetiek, geen vervanging van creativiteit. Het is een versterker van ontwerpintentie. De revolutie zit niet in spectaculaire vormen, maar in snelheid, iteratie en nieuwe mogelijkheden om context, data en verbeelding samen te brengen.”
VOORBEELDEN VAN AI-GEDREVEN ARCHITECTUUR
- Lake Bled Villas – Studio Tim Fu -Een concreet voorbeeld van ontwerpen met AI. Historische data werden via LoRA-datasets geïntegreerd in het generatieve proces. AI hielp bij materiaalstudies, volume varianten en optimalisatie van uitzicht en bezonning. (Renderingen bij dit artikel: Studio TimFu)
- Generative design bij Zaha Hadid Architects -Het bureau waar Tim Fu eerder werkte, past al jaren algoritmisch ontwerp en optimalisatie toe omcomplexe geometrieën en bijzondere gevels te ontwikkelen.
- Autodesk Generative Design-projecten -Autodesk toont hoe algoritmes honderden ontwerpoplossingen genereren op basis van vooraf ingestelde parameters zoals constructieve efficiëntie en materiaalgebruik.
- AI-conceptontwerpen in vroege ontwerpfase- Steeds meer bureaus gebruiken tekst-naarbeeld AI om conceptuele varianten razendsnel te testen. Niet als eindproduct, maar als inspirerend startpunt voor verdere uitwerking.