Roofs 2026-02-36 De rol van de dakdekker in de wereld van AI en prefabricatie

De rol van de dakdekker in de wereld van AI en prefabricatie

“AI is geen toekomstmuziek meer, maar een praktisch hulpmiddel dat vandaag al waarde oplevert voor dakdekkersbedrijven”, zegt Maarten vander Boon, manager marketing & sales bij BIM4Production®. Vanuit zijn jarenlange ervaring in de installatiesector en prefab industrie ziet hij AI snel terrein winnen. Die ontwikkeling raakt ook de dakdekkersbranche. Nu misschien minder zichtbaar, maar minstens zo ingrijpend.

Waar AI in de bouw vaak wordt geassocieerd met ontwerpsoftware of robots op de bouwplaats, houdt Van der Boon het vooral ook praktisch en toepasbaar in de dagelijkse bedrijfsvoering van dakdekkers. “AI is in feite een versneller van een digitale transitie. Deze transitie raakt álle onderdelen van je bedrijf: van werkvoorbereiding en communicatie tot aanbestedingen, planning en samenwerking met ketenpartners.” Voor veel dakdekkersbedrijven klinkt AI nog abstract. Volgens Van der Boon is marketing en communicatie daarom een logische en laagdrempelige plek om te beginnen. “Communicatie is de smeerolie van je organisatie. Als daar ruis zit, krijg je die in elk proces terug.” AI kan helpen bij het structureren van informatie, het opstellen van duidelijke werkinstructies, interne nieuwsbrieven of offertes. Maar belangrijker: het dwingt bedrijven om na te denken over hun digitale volwassenheid. “Veel technische bedrijven zoals dakdekkersbedrijven, zijn pragmatisch. Ze lossen een probleem op het moment zelf op met weer een nieuwe tool of abonnement. Zo stapelen IT-oplossingen zich op, zonder dat op den duur nog duidelijk is waarom ze ooit zijn aangeschaft.” Voor dakdekkers – vaak mkb-bedrijven – ligt hier een risico. Kleine maandbedragen lijken onschuldig, maar samen zorgen ze voor onnodige kosten en versnipperde data. “AI werkt pas echt goed als je je basis op orde hebt”, zegt Van der Boon. “Weet welke systemen je gebruikt, waar je data opgeslagen is en waar datauitwisselingen ontstaan.”

AI ALS ANTWOORD OP PERSONEELSTEKORT

“Als we in de installatiemarkt kijken, zie je in projecten steeds dikkere pakketten aan voorwaarden komen, hoe kom jij daar als installateur nog doorheen? Daar kan AI een hele mooie rol spelen. Ik ken installateurs die eigen taalmodellen hebben ontwikkeld waar bestekken geanalyseerd worden. Vroeger ging dat handmatig. Dan was je een week aan het lezen en aan het markeren van teksten. Nu geef je dat aan AI en die doet het in nog geen kwartier en is dan ook nog 93 tot 94 procent accuraat is ten opzichte van vroeger, toen je 45 of maximaal 60 procent de zaken goed in de gaten had.” Een van de grootste uitdagingen voor de dakdekkerssector is het structurele tekort aan vakmensen. Die druk neemt alleen maar toe door vergrijzing en afnemende instroom. “IT en AI zijn geen vervanging van vakmanschap”, zegt Van der Boon, “maar ze kunnen wél helpen om werk slimmer te organiseren.” Door processen te digitaliseren en te herontwerpen in plaats van simpelweg, ‘het oude werk digitaal te doen’, kunnen bedrijven met dezelfde of zelfs minder mensen meer werk verzetten. Denk aan automatische werkbonverwerking, slimmere planning of AI-ondersteunde analyse van onderhoudsdata. “Digitale transitie is geen IT-project, het is een organisatievraagstuk”, stelt Van der Boon. “Als je processen niet tegen het licht houdt en alleen digitaliseert, digitaliseer je óók én vooral de inefficiëntie.”

PREFAB EN INDUSTRIALISATIE: BEDREIGING OF KANS?

Van der Boon ziet een duidelijke parallel tussen de installatiesector en wat dakdekkers te wachten staat. In de prefab bouwindustrie is industrialisatie inmiddels gemeengoed. Complete woningen – inclusief gevels, badkamers en installaties – worden in fabrieken geproduceerd.“Die ontwikkeling zet door”, zegt hij. “Niet alleen omdat het efficiënter is, maar ook omdat het simpelweg moet: er zijn te weinig mensen en de vraag naar woningen blijft hoog.” De acceptatie van industriële woningbouw is bovendien sterk toegenomen; het oude imago van ‘veredelde chalets’ is voorbij. Voor dakdekkers roept dit vragen op. Wat blijft er over als daken straks grotendeels prefab worden aangeleverd? Van der Boon is helder: “Er blijft altijd behoefte aan vakmanschap, maar de plek waar je dat vakmanschap inzet verandert.” In plaats van op de bouwplaats kan het werk zich verplaatsen naar fabrieksomgevingen: gecontroleerde omstandigheden, vaste processen en nauwe samenwerking met andere leveranciers. “Zie het als een bouwplaats onder een dak.”

SAMENWERKEN IN PLAATS VAN CONCURREREN

Volgens Van der Boon ligt de sleutel in samenwerking. “Als je ziet dat industriële bouwers daken integraal meenemen in hun proces, ga dan het gesprek aan. Waar kun jij waarde toevoegen? In afwerking, kwaliteit, inspectie of onderhoud?” Dat vraagt een andere houding: niet afwachten tot werk verdwijnt, maar actief aansluiten bij nieuwe ketens. “If you can’t beat them, join them,” zegt Van der Boon. “Begin klein. Verken samenwerking met prefab bouwers of installatiebedrijven in je regio.” Ook in renovatie liggen kansen. “AI kan helpen bij het analyseren van bestekken en aanbestedingen. Zoals eerder aangegeven gebruikt de installatiesector taalmodellen die omvangrijke bestekken binnen minuten samenvatten en risico’s signaleren. Dat soort toepassingen zie ik ook voor dakdekkers snel relevant worden.”

BIM, AI EN DE KETEN

De rol van BIM verschuift daarbij. Waar BIM ooit vooral werd gebruikt om mooie 3D-tekeningen te maken, groeit het nu door naar ketenintegratie. Van der Boon ziet daarin alweer drie nieuwe invullingen voor de afkorting: “Building Information Modeling, voor ontwerp en de engineering, zien we nu ook Building Integration Modeling, waarbij de afstemming tussen de disciplines belangrijker wordt; en nu in de prefab ook Building Integration Management, waarbij de regie over ketens en productie belangrijker wordt. In prefab projecten werken soms twintig leveranciers samen, met strakke afspraken en planningen. “Dat vraagt om data, afstemming en vertrouwen. AI kan helpen om die complexiteit beheersbaar te maken.” Voor dakdekkers betekent dit: inzicht krijgen in je eigen processen, data vastleggen en bereid zijn over de ‘schutting’ te kijken. “Wie dat doet, blijft relevant. Wie dat niet doet, loopt het risico ingehaald te worden.”

PRAKTISCH ADVIES VOOR DAKDEKKERS

Van der Boon sluit af met een nuchtere boodschap:  “Je hebt de boot nog niet gemist. Je kunt altijd instappen. Maar hoe langer je wacht, hoe groter de investering in tijd, energie en geld wordt.” Zijn advies aan dakdekkersbedrijven:

• Begin met inzicht: breng je processen en IT-landschap in kaart;
• Start klein, bijvoorbeeld in communicatie of werkvoorbereiding;
• Denk niet alleen technisch, maar ook organisatorisch;
• Zoek actief samenwerking in de keten;
• Zie AI als hulpmiddel, niet als bedreiging

OVER MAARTEN VAN DER BOON

Maarten van der Boon is een ondernemende verbinder op het snijvlak van technologie, bouw en onderwijs. Hij heeft ruim 22 jaar ervaring in de installatiesector en werkte daarnaast in zorg en utiliteit. IT, automatisering en digitalisering vormen al jaren de rode draad in zijn loopbaan.
Van der Boon is manager marketing & sales bij BIM4Production® in Rijssen, gastdocent aan de Christelijke Hogeschool Ede en associate partner 
bij STEM-imc. Met zijn bedrijf Novitek helpt hij organisaties bij innovatie, marketing en communicatie, onder meer met LEGO® SERIOUS PLAY®. 
Zijn kracht ligt in het inspireren en praktisch toepasbaar maken van technologische vernieuwing.