Na droogte komt…regen
Laten we beginnen met iets wat soms te weinig wordt uitgesproken: waardering voor de mensen die de afgelopen zomer gewoon zijn doorgegaan. Voor de mannen en vrouwen die bij hoge temperaturen op daken, steigers en hoogwerkers stonden. Die in de volle zon hun werk deden, terwijl het materiaal heet werd, het zweet onder de helm vandaan liep en iedere beweging meer energie kostte. Die hun werk niet alleen afmaakten, maar ook bleven letten op veiligheid, kwaliteit en elkaar. Dat verdient respect.
Column Harry Tweehuysen
En nu zijn de omstandigheden weer totaal anders. De hitte heeft plaatsgemaakt voor regen, wind en natte materialen. Waar je eerst verkoeling zocht, trek je nu je regenkleding aan. Waar je rekening hield met uitdroging en hitte, moet je nu letten op gladheid, wind en zicht. Voor mensen die buiten werken is het weer geen achtergrondruis. Het weer bepaalt voor een deel hoe je je werk kunt doen. Je kunt het weer niet sturen. Een goede uitvoerder kan veel regelen. Een planning maken, materiaal bestellen, mensen goed inzetten en risico’s bespreken. Maar het weer? Daar heb je weinig over te zeggen. En juist dat kan frustrerend zijn voor vakmensen. Je wilt je werk goed doen. Je wilt vooruit. Je wilt aan het einde van de dag kunnen zeggen: dit hebben we voor elkaar gekregen. Een planning die ‘s morgens prima lijkt, kan een paar uur later niet meer haalbaar zijn. Een klus die bij droog weer eenvoudig is, wordt bij regen ineens een stuk lastiger. En op hoogte kan wind betekenen dat je moet stoppen. Dat raakt ook de motivatie. Want vakmensen willen niet alleen een opdracht uitvoeren. Ze willen hun vakmanschap gebruiken en invloed hebben op hoe ze hun werk doen. Geef ruimte binnen de grenzen. Autonomie geeft motivatie.
Het weer kunnen we niet veranderen. Maar als leidinggevende kun je wel zorgen dat mensen invloed houden op wat ze wel kunnen beïnvloeden. Vraag daarom niet alleen: “Wanneer is het klaar?” Vraag ook: “Wat kunnen we vandaag wél doen?”
En: “Wat heb jij nodig om dit veilig en goed te kunnen doen?” Daarmee geef je mensen ruimte om hun vak uit te oefenen. Natuurlijk binnen de veiligheidsregels en de afspraken van het werk. Maar daarbinnen moet ruimte zijn voor ervaring en vakmanschap. De vakman op het dak ziet soms eerder dan iemand op kantoor wat wel en niet verstandig is. Luister daar dus naar. Waardering kost weinig. Na weken van hitte en nu weer regen kan een simpel compliment veel betekenen “Ik zie dat het zwaar is vandaag.” “Goed dat je het aangeeft.” “Mooi opgelost.” “Goed dat jullie elkaar helpen.” Dat zijn kleine zinnen. Maar ze laten zien dat je de inzet van mensen ziet. En dat is belangrijk. Mensen willen merken dat hun werk ertoe doet. Dat ze iets kunnen. Dat ze invloed hebben. En dat ze erbij horen. Dat gevoel van verbondenheid wordt misschien wel het belangrijkst als het weer tegenzit. Slecht weer brengt mensen samen. Op de bouw ontstaat verbondenheid vaak vanzelf.
De één houdt iets vast. De ander helpt met materiaal. Samen wordt bekeken hoe een klus toch veilig kan worden uit-gevoerd. Er wordt een oplossing bedacht die niet in de planning stond. Daar zie je het echte vakmanschap van een ploeg: niet alleen wat iemand individueel kan, maar vooral wat mensen samen voor elkaar krijgen. Het geheel wordt meer dan de som van de afzonderlijke mensen. Daarom is dit ook voor leidinggevenden een moment om goed te kijken. Niet alleen naar de productie, maar naar de ploeg. Wie neemt initiatief? Wie helpt een collega? Wie ziet een risico? Wie houdt de sfeer goed als het tegenzit? Benoem dat. Want motivatie ontstaat niet alleen door een goed salaris of een mooie planning. Het zit ook in ruimte krijgen, goed zijn in je vak, gezien worden en onderdeel zijn van een ploeg die voor elkaar staat.
Dus na droogte komt regen. Dat kunnen we niet veranderen. Maar we kunnen er wel voor zorgen dat de waardering, het vakmanschap en de verbondenheid op de bouwplaats niet met de eerste regenbui wegspoelen.