Roofs 2025-10-60 De tent van Cirque du Soleil: vuurvast, stormbestendig en handgemaakt

Special Transport en logistiek

Cirque du Soleil staat garant voor een avond spectaculaire acrobatiek. Maar ook het opbouwen van hun ‘Grand Chapiteau’ op het Haagse Malieveld is een hoogstandje. Voor het plaatsen van de palen en het ophijsen van het ambachtelijk vervaardigde tentdoek zijn tientallen medewerkers nodig. Nu de tent staat, kunnen 2600 mensen tegelijkertijd de show zien.

Tekst: Nolanda Klunder

Deze hele maand nog speelt de voorstelling Kurios van Cirque du Soleil in Den Haag. Voor die voorstelling, waarin ongeveer vijftig artiesten uit 21 verschillende landen optreden, is half oktober de witte tent van het gezelschap verrezen op het Malieveld.

Hooggeëerd publiek

Cirque du Soleil biedt het publiek een bijzondere circuservaring: een circus zonder dieren, bestaande uit een uitbundige show vol acrobatiek van het hoogste niveau, met flamboyante kostuums en fantasierijke decors. Het verhaal hierachter begint in 1984, toen de Canadese Guy Laliberté en Gilles Ste-Croix met hun groep van acrobaten op tournee gingen. Vanaf daar ging het balletje rollen: in 1987 tourden ze voor het eerst door de Verenigde Staten en in 1990 staken ze de Oceaan over om in Europa op te gaan treden. Sindsdien is het reizende gezelschap met zijn imposante tent niet weg te denken uit het culturele aanbod. In de afgelopen decennia heeft Cirque du Soleil meer dan veertig verschillende shows gemaakt, rondom verschillende thema’s. In Amerika zijn er een paar shows op een vaste locatie, verder reist het Circus rond. Meer dan 215 miljoen mensen in 450 steden hebben inmiddels een bezoek gebracht aan het Cirque du Soleil.

Tweede keer Den Haag

Eerdere shows van Cirque du Soleil in Nederland waren te zien in Amsterdam. Toen de locatie daar een andere bestemming kreeg, ging evenementenorganisator Mojo op zoek naar een alternatief van minstens 17.000 vierkante meter. Gemeente Den Haag wilde graag de locatie bieden, om met het regelmatig terugkerende Circus meer toeristen naar de stad te lokken. Met een omvang van 550 × 200 meter (dus 110.000 vierkante meter) voldeed het Malieveld ruimschoots aan de eisen. Zo stond het Cirque du Soleil in 2019 voor het eerst op het Malieveld, met ‘Totem’. Dit jaar is Cirque dus terug met een nieuwe show.

Speciaal doek

De reizende show van wordt opgevoerd in een grote circustent, de Grand Chapiteau of Big Top. Deze iconische tent is 19 meter hoog en wordt ondersteund door vier stalen masten van 26 meter hoog. De tent heeft een diameter van 51 meter en biedt plaats aan 2600 mensen. Het doek van de Grand Chapiteau bestaat uit 18 stukken vuurvaste kunststof. Vanaf het begin worden de tentdoeken van Cirque du Soleil met de hand gemaakt door de Franse Serge Ferrari Group, gespecialiseerd in het ontwerpen, ontwikkelen en produceren van flexibele composietmembranen. Het gaat over een serieus groot doek: het kost veertien ambachtslieden tussen de tien en twaalf weken om het doek voor één Grand Chapiteau te vervaardigen. Om die hoofdtent heen zijn andere tenten gerangschikt, waaronder de box office, de kantoren en de artiestentent met verkleedruimte, opslagruimte voor kostuums, trainingsruimte met toestellen en de keuken. Om het geheel te vervoeren, zijn 77 vrachtwagens nodig.

Sterke aanpakkers

Een tentencomplex van deze omvang opbouwen is geen sinecure. Kort na de zomer stond deze vacature bij uitzendbureau Manpower: “Hou jij van fysiek werk in de buitenlucht en wil je bijdragen aan iets bijzonders? Dan is dit jouw kans! Voor de opbouw van Cirque du Soleil in Den Haag zoeken we van 16 tot en met 22 oktober sterke aanpakkers die graag de handen uit de mouwen steken.” Het takenpakket van deze opbouwmedewerkers bestond onder andere uit het laden en lossen van materiaal, het opbouwen van structuren, tenten en tribunes, en het installeren van tijdelijke infrastructuur .

Het opbouwen

Het kost een team van minimaal zestig medewerkers een dag of zeven om het geheel op te bouwen. De opbouw van de Grand Chapiteau gaat als volgt. Eerst worden de vier masten geplaatst en voorzien van de vlaggen van Canada, Quebec, Cirque du Soleil en de vlag van het gastland. Daarna wordt het dak op de grond gelegd en vastgemaakt aan een systeem van katrollen hoog op de masten. Met hendels rond de tent wordt het tentdoek omhoog gehesen. Het dak wordt vervolgens ondersteund met honderden metalen palen. Duizend haringen worden tot 1,2 meter diep in de grond vastgezet om de constructie te verstevigen en aan de grond te verankeren. Daarna worden de wanden van de tent bevestigd. Dankzij de robuuste verankering is de tentconstructie bestand tegen windvlagen tot 120 kilometer per uur. Maar voordat de tent helemaal vast staat, is de wind wel een factor om rekening mee te houden. Bij de opbouw van de tent in de Belgische badplaats Knokke-Heist in 2023 vertelde een medeweker over het plaatsen van de palen: “We duwen nooit tegen de wind in. Komt de wind bijvoorbeeld uit het zuiden, dan starten we met duwen in het noorden. Op die manier voorkomen we dat de wind onder de tent slaat en niet meer weg kan, waardoor de tent gaat vliegen.

Tot zover de tent zoals we die kunnen zien. Een onzichtbaar detail is de ondergrond van de tent. Om te voorkomen dat de techniekmedewerkers die onder het podium werken in de modder zullen staan, is de ondergrond van de grote circustent geasfalteerd. Als na 4 januari de show afgelopen is en de tent weer wordt afgebroken – een afbraak die in drie dagen voltooid is – zal Cirque du Soleil op de plek, net als bij het vorige bezoek in 2019, weer gras zaaien.